10 tử địa đối với phóng viên trong năm 2012 (kỳ 2)

Đây là phần 2 của danh sách 10 quốc gia nguy hiểm nhất đối với các phóng viên, nhà báo theo xếp hạng của Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ). Tuy nhiên, CPJ không tính những trường hợp phóng viên, nhà báo bị sát hại vì lý do cá nhân hoặc không rõ ràng.

5. Somalia

Tổng số các vụ sát hại phóng viên từ năm 1992: 48 vụ

Somalia đã liên tục bị Tạp chí Chính sách Đối ngoại liệt vào danh sách các quốc gia có một Chính phủ thất bại và không có cơ sở hạ tầng dân sự. Do vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi phóng viên, nhà báo trong nước lẫn nước ngoài làm việc tại đây không được đảm bảo quyền dân sự và pháp lý đầy đủ.

Trong số các nhà báo bị sát hại năm 1992, 69% là các biên tập viên, phóng viên truyền hình. Tuy nhiên, bất cứ ai làm việc trong ngành báo chí, truyền thông ở Somalia đều có nguy cơ bị sát hại. Hơn một nửa trong tổng số các vụ sát hại bị nghi có liên quan đến các nhóm chính trị. Ngoài ra, nhiều vụ sát hại không thể xác minh được hung thủ. Phần lớn hung thủ đều không bị trừng phạt.

Nhà báo Liban Ali Nur, một trong số các nạn nhân.

Một trong số các nạn nhân là nhà báo Liban Ali Nur. Ông bị giết cùng với 3 nhà báo khác trong vụ đánh bom tự sát tại một quán cà phê ở thành phố lớn nhất của Somalia, Mogadishu. 2 người đàn ông không xác định được danh tính đã đi vào quán cà phê Village lúc 5h chiều và kích hoạt một quả bom, giết chết 14 người và làm bị thương hơn 20 người khác. Một phát ngôn viên của phiến quân Al Shabaab tuyên bố, những người ủng hộ họ có thể đã thực hiện vụ tấn công.

Quán cà phê Village là nơi giới phóng viên, nhà báo ở Mogadishu thường xuyên lui đến. Do đó, nhiều suy đoán cho rằng, họ đã bị nhắm trở thành mục tiêu tấn công từ trước. Phát biểu với điều kiện giấu tên, một nhà báo cho biết: “Nếu kẻ nào đó âm mưu sát hại nhà báo, thì đây là địa điểm lý tưởng”.

4. Nga

Tổng số các vụ sát hại phóng viên từ năm 1992: 54 vụ

Kể từ năm 1992, tỷ lệ các phóng viên làm việc cho các cơ quan báo chí, truyền thông ở Nga bị giết hại tăng lên 70%. Lý do khiến họ bị sát hại xuất phát từ nhiều nguyên nhân như liên quan đến tham nhũng, chính trị, kinh tế, xung đột cũng như tội phạm.

Điều đáng ngại là, nhóm thủ phạm "vô danh" lại dẫn đầu bảng xếp hạng những kẻ bị tình nghi. 91% hung thủ sát hại nhà báo Nga đã không bị trừng phạt.

Người thân đau đớn bên di hài của nữ phóng viên Novaya Gazeta.

Anastasiya Baburova là một phóng viên tự do của Novaya Gazeta, một tờ báo có tiếng ở Moscow. Cô bị bắn và qua đời trên một con phố gần điện Kremlin vào hồi 3h chiều ngày 19/1/2009. Hai kẻ theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan Nikita Tikhonov và Yevgeniya Khasis đã áp sát Anastasiya từ phía sau và nhắm bắn vào sau đầu cô khi nữ phóng viên đang đi bộ cùng với luật sư Stanislav Markelov. Luật sư Markelov cũng bị bắn chết ngay sau đó. Trước đó, nữ phóng viên xấu số hoạt động tích cực trong lĩnh vực nhân quyền.

Tháng 10/2009, những kẻ giết người bị bắt và bị kết án. Báo Novaya Gazeta đánh giá cao phán quyết của tòa án. Tuy nhiên, sau cái chết của nữ phóng viên, báo này tích cực kêu gọi các cơ quan thực thi luật pháp Nga phải đẩy mạnh điều tra và trừng phạt tất cả những tên tội phạm loại này.

3. Alderia

Tổng số các vụ sát hại phóng viên từ năm 1992: 60 vụ

Kể từ năm 1992 đến nay có tổng cộng 60 phóng viên, nhà báo tại Alderia đã bị sát hại. Trong đó, ¾ trong số họ bị sát hại bởi “những kẻ giết người vô danh”. Do đó, phần lớn bọn tội phạm đã không bị trừng phạt.

Nguyên nhân khiến các phóng viên bị sát hại rất đa dạng. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn cả là 17% các vụ giết người có liên quan đến văn hóa, tín ngưỡng. Các nạn nhân cũng hoạt động trong nhiều lĩnh vực từ phóng viên cho tới quay phim, nhà xuất bản, chủ bút của một tờ báo.

Hiện trường vụ đánh bom xe giết hại các phóng viên nhật báo Le Soir d'Algerie.

Các phóng viên Allaoua M'barak, Mohamed Dorbane, và Djamel Derraz làm việc cho tờ nhật báo Le Soir d'Algerie. Họ bị giết ở Thủ đô Algiers, khi một quả bom xe phát nổ bên ngoài tòa nhà tờ báo đặt trụ sở. Ngoài ra, 3 nhật báo khác cũng có văn phòng trong cùng tòa nhà và vụ đánh bom xe đã giết hại ít nhất 15 người khác. Chính quyền thành phố đã đổ trách nhiệm cho các chiến binh Hồi giáo.

2. Philippines

Tổng số các vụ sát hại phóng viên từ năm 1992: 73 vụ

Con số này có thể khiến nhiều người sốc. Tất cả các phóng viên, nhà báo bị sát hại ở Philippines đều vì đấu tranh chống lại tham nhũng, tội phạm hoặc các vấn đề chính trị khác. Gần một nửa trong số các nạn nhân từng bị giam cầm và tra tấn. 69% tội phạm bị nghi ngờ có liên quan quan đến quan chức Chính phủ. Do đó, 90% trong số chúng không bị trừng phạt thích đáng. Chỉ có 1% tội phạm phải chịu phán quyết công bằng cho tội ác của chúng.

Người thân đau đớn trước sự gia đi của phát thanh viên Romeo Ole.

Phát thanh viên Romeo Olea bị giết ở thành phố Iriga của Philippines ngày 13/6/2011. Vụ sát hại ông Romeo được cho là để trả đũa cho loạt bài bình luận chính trị nhằm vào một phe cánh chính trị trong cuộc bầu cử tháng 5/2010 của Philippines.

Trước đó, ông Romeo đã nhận được nhiều lời đe dọa ám sát. Bà Raquel, vợ ông quá sợ hãi đã cầu xin chồng đừng viết gì dính dáng đến những kẻ đã đe dọa gia đình họ nữa. Tuy nhiên, ông Romeo kiên quyết nói với vợ rằng, nếu mình không tiếp tục vạch trần sự thật thì sẽ không có ai khác làm điều đó. Do đó, ông đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.

Thị trưởng thành phố Iriga Madelaine Alfelor Gazmen đã lên án vụ giết người nhưng cũng cảnh báo các phương tiện truyền thông địa phương không đưa ra bất cứ phán đoán nào.

Ông Romeo ra đi để lại một vợ và 2 con thơ. Cho đến nay vụ án vẫn chưa được giải quyết.

1. Iraq

Tổng số các vụ sát hại phóng viên từ năm 1992:151 vụ

Với một cuộc chiến tranh vẫn đang diễn ra, các mối đe dọa khủng bố diễn ra từng giờ, từng ngày, nạn tham nhũng hoành hành tràn lan, Iraq dẫn đầu thế giới về độ nguy hiểm dành cho các phóng viên, nhà báo. Kể từ năm 1992 đến nay, chiến trường nguy hiểm chết người này đã cướp đi sinh mạng của 151 phóng viên. Trong đó, các phóng viên truyền hình chiếm đa số. 83% các vụ giết người có dính líu đến các nhóm, đảng phái chính trị và do chiến tranh, loạn lạc nên những kẻ tội phạm vẫn chưa bị trừng trị.

Chiếc máy ảnh nhuốm máu của phóng viên Adnan al-Safi.

Trong năm 2007, một tay súng bắn tỉa trên mái nhà đã sát hại phóng viên Adnan al-Safi, làm việc cho kênh truyền hình vệ tinh Al Anwar có trụ sở ở Kuwait. Kênh này chuyên đề cập đến các vấn đề Hồi giáo và văn hóa đại chúng.

Khi bị sát hại, phóng viên al-Safi vừa hết ngày làm việc và đang đón xe bus về nhà. Các đồng nghiệp của phóng viên này cho rằng, ông rõ ràng là mục tiêu duy nhất vì không người qua đường nào bị thương trong vụ tấn công. Phóng viên al-Safi ra đi để lại một vợ và 3 con.

Phương Đăng

Theo Infonet