Thế hệ sinh ra cùng Internet lại chuộng sách giấy

Nghiên cứu do Kathi Inman Berens và Rachel Noorda thực hiện, được công bố bởi Nhà xuất bản Đại học Cambridge, dựa trên các khảo sát tại Mỹ vào năm 2020, 2022 và 2025. Kết quả cho thấy Gen Z, nhóm sinh từ năm 1997 đến 2012, không chỉ đọc nhiều hơn mà còn có xu hướng ưu tiên sách giấy, theo People.

Gen Z quay lại với sách giấy

Theo dữ liệu năm 2025, 66% (khoảng 2/3) Gen Z tự nhận là người đọc sách. Con số này tăng 14% so với năm 2022. 65% cho biết đọc ít nhất một cuốn sách in trong 12 tháng trước thời điểm khảo sát, tăng 59% so với năm 2022. Sách in cũng trở thành định dạng được Gen Z ưa chuộng nhất.

Kết quả này đáng chú ý bởi Gen Z thường được xem là thế hệ gắn liền với môi trường kỹ thuật số. Tuy nhiên, các tác giả cho rằng những nghiên cứu đọc sách truyền thống chưa phản ánh đầy đủ cách Gen Z tiếp cận nội dung.

Diễn viên Millie Bobby Brown (2004) đọc cuốn tiểu thuyết đầu tay của mình Nineteen Steps. Ảnh: @milliebobbybrown/IG.

Họ có xu hướng đọc theo nhiều định dạng, có thể linh hoạt chuyển đổi giữa sách in, sách điện tử và sách nói khi thưởng thức cùng một tác phẩm. Gen Z cũng đọc trên nhiều nền tảng trực tuyến như Wattpad, Webtoon, Kindle Unlimited, DC Universe Infinite và Marvel Comics Online.

Khái niệm “đọc sách” vì vậy không chỉ giới hạn ở sách giấy. Dữ liệu nghiên cứu bao gồm nhiều hình thức tiếp nhận văn bản như tin nhắn, trò chuyện trong game, email, sách in, manga và fanfiction.

Năm 2025, Gen Z cũng đến hiệu sách và thư viện công cộng nhiều hơn so với năm 2022. Gần 1/3 số người được khảo sát cho biết đã mua sách tại một hiệu sách thực tế.

Thư viện cũng cho thấy một mối liên hệ đáng chú ý với cảm xúc của người trẻ. Những người không đến thư viện có điểm số về sự cô đơn cao hơn nhóm từng đến thư viện, theo các tác giả nghiên cứu.

Một lý do có thể nằm ở việc Gen Z không chỉ tìm sách khi đến những địa điểm này. Phần lớn người được khảo sát cho biết muốn ra khỏi nhà để thư giãn khi tham gia các hoạt động liên quan đến sách.

Xu hướng tìm đến những không gian đọc trực tiếp cũng diễn ra trong bối cảnh hệ thống hiệu sách độc lập tại Mỹ tăng trưởng. Theo Hiệp hội các nhà sách Mỹ, số lượng hiệu sách độc lập tại nước này tăng 70% trong 5 năm tính đến năm 2025.

Ryan Raffaelli, giáo sư tại Trường Kinh doanh Harvard, cho rằng sức hút của hiệu sách một phần đến từ yếu tố xã hội. Người trẻ muốn tương tác với nhau, cảm thấy mình thuộc về một cộng đồng hoặc một phần của đời sống xã hội. Để điều đó xảy ra, các không gian này cần tạo ra lý do và điều kiện để mọi người gặp gỡ.

Đọc sách vẫn là bài toán với thế hệ trẻ

Những phát hiện mới về Gen Z xuất hiện cùng nhiều nghiên cứu khác về thói quen đọc sách của trẻ em và các thế hệ trẻ.

Gen Z linh hoạt đọc qua các phương tiện, hình thức khác nhau. Ảnh: Isabella Pires.

Một nghiên cứu của HarperCollins UK công bố tháng 4/2025 cho thấy chỉ 41% trẻ 0-4 tuổi được đọc sách thường xuyên. Con số này giảm từ 64% vào năm 2012. Với nhóm 5-7 tuổi, tỷ lệ được đọc sách tại nhà là 36%. Ở nhóm 8-10 tuổi, con số giảm còn 22%.

Trong khi đó, 60% phụ huynh có con từ 13 tuổi trở xuống cho biết đọc sách cùng con không phải hoạt động mà họ cảm thấy “thú vị”. 34% nói mong có thêm thời gian để đọc sách cùng con.

Trở lại với Gen Z, thế hệ này có xu hướng ít xem việc đọc sách là hoạt động thú vị hoặc mang tính bổ ích hơn Millennials và Gen X. Đặc biệt, 28% phụ huynh Gen Z coi đọc sách chủ yếu như một “môn học cần hoàn thành”.

Những dữ liệu này tạo nên một bức tranh trái chiều. Ở nhóm Gen Z, tỷ lệ người tự nhận là độc giả tăng lên và sách in trở lại vị trí được yêu thích. Nhưng ở nhóm trẻ nhỏ hơn, việc được đọc sách tại nhà lại giảm đáng kể.

Điểm đáng chú ý trong nghiên cứu của Berens và Noorda là cách tiếp cận việc đọc của Gen Z không thể chỉ được đo bằng số lượng sách giấy họ tiêu thụ.

Đây là thế hệ có thể cùng lúc đọc tin nhắn, truyện trên Webtoon, fanfiction, manga, sách điện tử, sách nói và sách in. Với họ, đọc không biến mất trong quá trình chuyển từ màn hình sang giấy. Hình thức đọc chỉ trở nên đa dạng hơn.