Một bữa cơm gia đình, một chiếc bàn nhưng đôi khi lại là những thế giới khác nhau. Con trẻ chăm chú với chiếc điện thoại trên tay, cha mẹ tranh thủ trả lời tin nhắn công việc. Những câu chuyện từng là sợi dây gắn kết các thành viên dần nhường chỗ cho sự im lặng.
Khoảng cách giữa cha mẹ và con cái đôi khi không đến từ việc thiếu thời gian bên nhau, mà đến từ việc những khoảnh khắc hiện diện thật sự đang ngày càng ít đi.
Trẻ không cần một tuổi thơ tách biệt khỏi công nghệ
Gen Alpha là thế hệ đầu tiên lớn lên trong môi trường mà Internet, thiết bị thông minh và trí tuệ nhân tạo trở thành một phần tự nhiên của cuộc sống. Với trẻ, màn hình không chỉ để giải trí mà còn là nơi học tập, khám phá, giao tiếp và thể hiện bản thân.
Vì vậy, xem công nghệ như một “kẻ thù” không phải là giải pháp. Trẻ không thể trưởng thành trong một thế giới không có Internet. Điều cha mẹ cần quan tâm không phải là việc con có sử dụng công nghệ hay không, mà là công nghệ đang chiếm bao nhiêu không gian trong cuộc sống của trẻ.
 |
| Với trẻ, màn hình không chỉ để giải trí mà còn là nơi học tập, khám phá, giao tiếp và thể hiện bản thân. Ảnh: Magnific. |
Những nội dung ngắn, liên tục và được cá nhân hóa bởi thuật toán có thể khiến trẻ quen với sự kích thích tức thời, khó kiên nhẫn với những hoạt động cần nhiều thời gian. Nhưng lấy chiếc điện thoại khỏi tay con chưa chắc đã giải quyết được vấn đề.
Bởi phía sau một hành vi luôn có một nhu cầu.
Một đứa trẻ thích chơi game có thể đang tìm kiếm cảm giác thành công khi vượt qua thử thách. Một đứa trẻ thường xuyên sử dụng mạng xã hội có thể đang cần sự công nhận và kết nối. Một đứa trẻ liên tục xem video có thể chỉ đang tìm cách lấp đầy những khoảng trống cảm xúc trong ngày.
Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là: “Làm sao để con bớt dùng điện thoại?”, mà là: “Điều gì khiến con cần tìm đến thế giới trực tuyến?”.
 |
| Điều gì khiến con cần tìm đến thế giới trực tuyến? Ảnh: Magnific |
Trong hành trình nuôi dạy con, nhiều cha mẹ thường bắt đầu bằng việc đặt ra những quy tắc: giới hạn thời gian dùng thiết bị, cấm trò chơi hoặc kiểm soát nội dung trẻ tiếp cận. Những giới hạn này cần thiết, nhưng nếu thiếu sự kết nối, trẻ có thể chỉ học cách che giấu hành vi thay vì thực sự thay đổi.
Điều trẻ cần trước tiên là cảm giác được lắng nghe và thấu hiểu
Đây cũng là góc nhìn được nhấn mạnh trong cuốn sách Con cái chúng ta đều tốt. Tác giả Becky Kennedy cho rằng: Mỗi đứa trẻ đều có những nhu cầu, cảm xúc và khả năng riêng. Một hành vi chưa phù hợp không phải lúc nào cũng phản ánh bản chất của trẻ, mà có thể là dấu hiệu cho thấy trẻ đang cần được quan tâm theo một cách khác.
 |
| Sách Con cái chúng ta đều tốt của tác giả Becky Kennedy |
Khi cha mẹ chỉ nhìn thấy lỗi sai, trẻ dễ cảm thấy mình bị phán xét. Nhưng khi cha mẹ cố gắng tìm hiểu câu chuyện phía sau hành vi, cuộc trò chuyện giữa hai thế hệ có cơ hội bắt đầu lại.
Sự thấu hiểu không có nghĩa là cha mẹ bỏ qua mọi giới hạn. Ngược lại, khi hiểu con hơn, cha mẹ có thể đưa ra những nguyên tắc phù hợp hơn, vừa giúp trẻ sử dụng công nghệ có trách nhiệm, vừa duy trì sự gần gũi trong gia đình.
Để giúp trẻ cân bằng với thế giới số, cha mẹ không nhất thiết phải bắt đầu bằng những thay đổi quá lớn. Đôi khi, sự kết nối được xây dựng từ những điều rất nhỏ: một bữa ăn không có điện thoại, vài phút đọc sách cùng con trước giờ ngủ, một cuộc trò chuyện không bắt đầu bằng lời nhắc nhở hay phán xét.
Trẻ không cần cha mẹ hiểu hết mọi trò chơi, ứng dụng hay xu hướng trên mạng. Điều trẻ cần là biết rằng khi rời khỏi thế giới trực tuyến, các em vẫn có một nơi an toàn để trở về, nơi có người thật sự lắng nghe mình.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
