Giảm giấy phép, giảm chi phí cho hoạt động nhập khẩu xuất bản phẩm

Các đơn vị kinh doanh sách ngoại văn cần chú ý tới những thay đổi mới về hoạt động kinh doanh nhập khẩu xuất bản phẩm. Ảnh: Phương Lâm.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản có những thay đổi về hoạt động nhập khẩu xuất bản phẩm, phản ánh trong Điều 38, 39, 40, 42, 51 của Luật.

Chuyển từ cơ chế cấp phép sang cơ chế thông báo hoạt động

Đánh giá tổng quan, Luật chuyển từ cơ chế cấp phép chức năng và đăng ký nhập khẩu xuất bản phẩm theo từng lần sang cơ chế thông báo hoạt động với hoạt động kinh doanh nhập khẩu và nhập khẩu không kinh doanh; giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời, vẫn đảm bảo cơ chế theo dõi, quản lý của Nhà nước với các nội dung liên quan đến an ninh, thông tin và các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Cụ thể, về điều kiện hoạt động quy định tại Điều 38, thay vì phải có giấy phép hoạt động kinh doanh nhập khẩu do Bộ Thông tin và Truyền thông (cũ) cấp như Luật Xuất bản 2012, hiện nay, cơ sở, cá nhân nhập khẩu chỉ cần đáp ứng các điều kiện về người đứng đầu, địa điểm kinh doanh, năng lực đội ngũ nhân viên - theo quy định tại các điểm a, b, c Khoản 1 Điều 38.

Trước khi hoạt động, cơ sở, cá nhân kinh doanh nhập khẩu xuất bản phẩm cần gửi thông báo với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thay vì chờ cấp giấy phép.

Đặc biệt, tại điểm a, Khoản 1 Điều 38, Luật Xuất bản 2012 yêu cầu người đứng đầu cơ sở nhập khẩu, cá nhân kinh doanh nhập khẩu xuất bản phẩm có văn bằng do cơ sở đào tạo chuyên ngành cấp hoặc giấy chứng nhận bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ phát hành xuất bản phẩm do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp. Tuy nhiên, Luật hiện nay đã bỏ yêu cầu về văn bằng/giấy chứng nhận bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ này.

Về quy trình nhập khẩu tại Điều 39, cơ sở nhập khẩu phải thông báo danh mục xuất bản phẩm nhập khẩu với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thay vì nộp hồ sơ đăng ký nhập khẩu, nộp lệ phí theo Luật Xuất bản 2012.

Trong quá trình này, nếu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát hiện có dấu hiệu vi phạm quy định tại Khoản 1 Điều 10, cơ quan quản lý có quyền yêu cầu tạm dừng nhập khẩu hoặc tạm dừng kinh doanh xuất bản phẩm nhập khẩu và áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định.

Về nhập khẩu xuất bản phẩm không kinh doanh, Luật đã mở rộng các trường hợp miễn giấy phép tại Điều 42. Với các trường hợp này, cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ phải làm thủ tục theo quy định của pháp luật về hải quan và chịu trách nhiệm trước pháp luật về xuất bản phẩm do mình nhập khẩu.

Trách nhiệm thẩm định nội dung của cơ sở, cá nhân nhập khẩu

Điều 39 của Luật bổ sung thêm nội dung quy định trách nhiệm thẩm định nội dung xuất bản phẩm của cơ sở, cá nhân kinh doanh nhập khẩu. Sau khi thẩm định, cơ sở, cá nhân kinh doanh cần thông báo kết quả thẩm định, thời điểm dự kiến đưa xuất bản phẩm vào kinh doanh với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Cũng về trách nhiệm thẩm định nội dung của cơ sở, cá nhân nhập khẩu xuất bản phẩm; Khoản 2 Điều 40 quy định cơ sở, cá nhân cần “lưu giữ, xuất trình, cung cấp hồ sơ, tài liệu, giấy tờ và chấp hành các quyết định xử lý có liên quan đến hoạt động nhập khẩu xuất bản phẩm của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền”.

Điểm đ Khoản 2 Điều 40 nhấn mạnh cơ sở, cá nhân cần “chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin thông báo, kết quả thẩm định, quyết định phát hành và tính hợp pháp của xuất bản phẩm nhập khẩu”.

Một nội dung mới được Luật bổ sung liên quan tới nhập khẩu xuất bản phẩm điện tử nằm ở Điều 51.

Luật quy định chi tiết hơn về hình thức nhập khẩu xuất bản phẩm điện tử tại Khoản 1 Điều 51. Cụ thể, hình thức nhập khẩu gồm việc nhập khẩu quyền truy cập vào xuất bản điện tử hoặc nhập khẩu xuất bản phẩm điện tử được chứa trong thiết bị, phương tiện hoặc vật mang tin.

Ngoài ra, xuất bản phẩm điện tử nhập khẩu phải có nguồn gốc hợp pháp, đảm bảo quyền khai thác hợp pháp, không có nội dung xuất bản phẩm bị cấm theo quy định tại Điều 10 của Luật.

Luật cũng yêu cầu cơ sở, cá nhân nhập khẩu phải bảo đảm khả năng lưu trữ, quản lý và truy xuất xuất bản phẩm điện tử nhập khẩu phục vụ công tác thẩm định, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm khi cần thiết.

Quy định mới về nhập khẩu xuất bản phẩm sẽ có hiệu lực từ 1/3/2027. Các thay đổi về nhập khẩu xuất bản phẩm trong Luật sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản giúp doanh nghiệp tăng cường tính linh hoạt, tốc độ trong hoạt động kinh doanh bằng việc giảm tải giấy phép. Nhà nước giữ vai trò hậu kiểm, giám sát, có quyền yêu cầu truy xuất dữ liệu khi phát hiện cơ quan, cá nhân có vi phạm.