Chuyện nhà văn Trần Bạch Đằng viết 'Ván bài lật ngửa' trên giường bệnh

Ông Trần Bạch Đằng trong một sự kiện của báo Tuổi Trẻ năm 1985. Ảnh: Báo Tuổi Trẻ.

Chia sẻ tại sự kiện sáng 15/7 ở Đường sách TP.HCM, ông Lê Văn Nuôi, nguyên Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - Chủ tịch Tổng đoàn học sinh Sài Gòn, vẫn nhớ rõ ông Trần Bạch Đằng có phong cách viết tiểu thuyết nhiều kỳ (feuilleton) rất đặc biệt. Khi viết Ván bài lật ngửa, ông không bao giờ nộp bản thảo trọn gói một lần mà chỉ gửi cho tòa soạn khoảng 2-3 kỳ để đăng báo dần nhằm tạo sự lôi cuốn cho tác phẩm.

“Đáng nhớ nhất là lần chú nằm viện nhưng vẫn không ngừng viết. Chú yêu cầu tòa soạn cử người mang máy đánh chữ đến để chú đọc cho chép. Phóng viên Trình Tuyên khi đó đã vào tận phòng bệnh để hỗ trợ chú hoàn thành bản thảo cho kịp tiến độ phát hành”, ông kể.

Ông Nuôi chia sẻ về hình ảnh "chú Tư Ánh" dù đang trị bệnh vẫn đi đi lại lại trong phòng, đọc rành mạch từng chi tiết về hoạt động của Nguyễn Thành Luân hay các cuộc đối thoại với Ngô Đình Nhu. Phóng viên ngồi đánh máy tại chỗ, sau khi hoàn thành, ông sẽ xem lại cẩn thận rồi mới cho phép mang bản thảo về tòa soạn.

Ông Lê Văn Nuôi, nguyên Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - Chủ tịch Tổng đoàn học sinh Sài Gòn, chia sẻ kỷ niệm với ông Trần Bạch Đằng.

TS Quách Thu Nguyệt, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ - Chủ tịch Hội đồng quản lý quỹ Hoa Sen, giới thiệu ông Trần Bạch Đằng là một con người tài hoa trên nhiều lĩnh vực với một tuổi trẻ rực rỡ và dữ dội. Ông là một trí thức cách mạng đồng thời là người truyền lý tưởng sống dấn thân cho nền độc lập và sự phát triển của thành phố.

"Nói về chú Tư, không ai nghĩ đó là một người ở tuổi tám mươi. Trong mắt chúng tôi, chú luôn như một người thanh niên tráng kiện, xôn xao và xuất hiện trên tất cả các mặt trận. Chú là một thủ lĩnh mà chúng tôi rất kính trọng", bà kể.

Ngoài ra, bà cũng nhấn mạnh vai trò chủ biên của ông Trần Bạch Đằng với nhiều công trình di sản lớn như bộ Lịch sử Việt Nam bằng tranh hay Từ Điển Thành Phố Sài Gòn - Hồ Chí Minh.

Bà Trần Hồng Ánh (trái), con gái ông Trần Bạch Đằng, và TS Quách Thu Nguyệt cho những chia sẻ về tài năng, nhân cách lớn của một "kẻ sĩ Nam bộ".

Bà Trần Hồng Ánh, con gái ông Trần Bạch Đằng, nhớ lại ký ức về cha qua biệt danh "Cà Thô" gắn liền với những năm tháng thiếu thốn tại chiến khu. Sau 10 năm xa cách vì chiến tranh, cuộc gặp gỡ vào năm 1970 đã để lại dấu ấn sâu sắc khi ông ôm chầm lấy các con và bật khóc. Theo bà Ánh, ông không phải là người quá nghiêm khắc nhưng luôn giữ những nguyên tắc riêng trong việc giáo dục và duy trì nề nếp gia đình.

Chuỗi hoạt động "Trăm năm Trần Bạch Đằng - Một thế kỷ dấn thân của Kẻ sĩ Nam Bộ" được tổ chức từ ngày 15/7 đến 19/7/2026 tại Đường sách TP.HCM. Sự kiện bao gồm triển lãm tư liệu, chiếu phim tư liệu và phát động xây dựng Thư viện Thanh niên Trần Bạch Đằng. Đây là dịp để công chúng tưởng nhớ về một trí thức cách mạng tiêu biểu và lan tỏa tinh thần học tập cho thế hệ trẻ.