Tại buổi cung cấp thông tin về tình hình triển khai các dự án đường sắt đô thị TP.HCM ngày 2/10, ông Phan Công Bằng - Trưởng ban Quản lý đường sắt đô thị (MAUR), cho biết giai đoạn 2026-2030, thành phố xác định ưu tiên triển khai 8 dự án metro, trong đó đơn vị làm chủ đầu tư 4 dự án.

3 tuyến dự kiến khởi công cuối năm nay

Đáng chú ý, có 3 tuyến metro dự kiến trình phê duyệt trong tháng 12 và khởi công cuối năm nay gồm metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, metro số 2 đoạn Thành phố Thủ Dầu Một - TP.HCM và metro số 6, vành đai trong - giai đoạn 1, đoạn Tân Sơn Nhất - Phú Hữu.

Trong đó, tuyến metro số 1 đoạn Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên dài khoảng 32,8 km, từ depot Phú Chánh đến ga Bến xe Suối Tiên, kết nối với tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên).

Ban Quản lý đường sắt đô thị đang triển khai các thủ tục chuẩn bị đầu tư, bao gồm hoàn thiện hồ sơ phương án công nghệ, danh mục quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật chủ yếu áp dụng, báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, hồ sơ hướng tuyến và vị trí công trình trên tuyến để trình cấp thẩm quyền thẩm định, phê duyệt.

Đối với tuyến metro số 2 đoạn Thành phố Thủ Dầu Một - TP.HCM, tuyến này dài khoảng 35 km, từ ga S5 giao với tuyến metro số 1 đến ga Tao Đàn, kết nối với metro ngầm số 2 (Bến Thành - Tham Lương).

Dự án đang được trình thẩm định hồ sơ phương án công nghệ, danh mục quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật chủ yếu áp dụng, báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, hướng tuyến và vị trí công trình.

Thời gian dự kiến phê duyệt và khởi công tương tự tuyến metro số 1.

Tuyến thứ 3 dự kiến khởi công cùng thời điểm trên là metro số 6, vành đai trong - giai đoạn 1 (đoạn Tân Sơn Nhất - Phú Hữu).

Tuyến này dài khoảng 23 km, từ khu vực nút giao Bà Quẹo (đường Trường Chinh - Âu Cơ, quận Tân Bình cũ) dự kiến kết nối tại ga ST09 của tuyến metro ngầm số 2 (Bến Thành - Tham Lương), đến khu vực ga Phú Hữu. Tuyến này còn dự kiến kết nối với đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.

Thành phố đã gửi Bộ Xây dựng lấy ý kiến thống nhất về danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn chủ yếu áp dụng. Ban Quản lý đường sắt đô thị cũng đã trình thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời trình thẩm định, phê duyệt hướng tuyến và vị trí công trình trên tuyến.

Bên cạnh các dự án nêu trên, trong giai đoạn 2026-2030, Ban Quản lý đường sắt đô thị đang tổ chức nghiên cứu, triển khai công tác chuẩn bị đầu tư đối với tuyến số 3 kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ.

Hiện, Sở Xây dựng đã có văn bản kiến nghị nghiên cứu, bổ sung phương án kéo dài tuyến đến khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành, qua đó tăng cường khả năng kết nối giữa mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM với các đầu mối giao thông quan trọng trong khu vực.

Đại diện MAUR cho hay đơn vị đang có kế hoạch từng bước nội địa hóa đường sắt đô thị, bởi nếu không nội địa hóa mà phụ thuộc hoàn toàn vào nhà thầu tư vấn, nhà thầu xây lắp, nhà thầu cung cấp thiết bị nước ngoài, thành phố sẽ mãi phụ thuộc vào họ.

Ông Bằng cho biết đối với phần xây lắp, hệ thống cầu cạn đã nội địa hóa 100%. Trong khi đó, phần hầm sẽ cố gắng nội địa hóa khoảng 60-70% trong những dự án tiếp theo.

Đối với đầu máy, toa xe... đơn vị đang nghiên cứu theo hướng mua sắm tập trung gắn với nội địa hóa. Trong quá trình mua sắm tập trung, đơn vị dự kiến ưu tiên các doanh nghiệp trong nước có năng lực, đồng hành cùng nhà thầu nước ngoài để cung cấp thiết bị, sản phẩm cho metro.

Đặc biệt, đơn vị sẽ ưu tiên doanh nghiệp Việt đã cung cấp thiết bị cho các công trình tương tự như trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học.

Metro Bến Thành - Tham Lương tăng tốc thi công

Cũng tại buổi họp, lãnh đạo MAUR cũng cập nhật tình hình thi công tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương. Theo đó, hiện trên công trường dự án một số hạng mục chính đang được triển khai tại các ga Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai, Bà Quẹo và Phạm Văn Bạch.

Đối với ga Tao Đàn, Bảy Hiền, tổng thầu EPC đã được cấp phép thi công từ ngày 12/9. Hiện, nhà thầu đang tập kết máy móc, thiết bị và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai thi công.

Từ nay đến cuối năm, Ban Quản lý Đường sắt đô thị tiếp tục tập trung quản lý hợp đồng tổng thầu EPC, bảo đảm các yêu cầu về chất lượng, an toàn và tiến độ.

Một số nhiệm vụ trọng tâm đang được đẩy mạnh như thi công các hạng mục tường dẫn, tường vây tại 6 ga ngầm đang triển khai; tổ chức thi công các hạng mục cầu cạn, nhà ga trên cao và depot từ tháng 11; hoàn thành công tác phân luồng, tổ chức giao thông tại các nhà ga còn lại trong năm 2026; đẩy nhanh công tác thẩm định, phê duyệt thiết kế triển 3 khai sau thiết kế FEED của các nhà ga và depot; và từng bước tổ chức thi công đồng loạt các hạng mục chính của 10 nhà ga ngầm ngay trong năm nay.

Theo kế hoạch, đến tháng 10/2027, máy đào hầm TBM đầu tiên sẽ vận hành, bắt đầu công tác đào hầm.

Dự kiến tháng 3/2029, dự án hoàn thành kết cấu chính của các nhà ga trên tuyến. Đến cuối năm 2029, hoàn thành lắp đặt đường ray tuyến chính và depot; hướng tới mục tiêu hoàn thành nghiệm thu, bàn giao công trình và đưa vào vận hành khai thác thương mại phục vụ hành khách vào cuối năm 2030.