Bảo hiểm xe máy gồm hai nhóm là trách nhiệm dân sự (TNDS) bắt buộc và bảo hiểm tự nguyện, bao gồm bảo hiểm thân xe, tai nạn lái xe. Mỗi loại có mức phí, đối tượng bảo vệ và quyền lợi bồi thường khác nhau, người dùng cần phân biệt rõ để đáp ứng đúng quy định và nhu cầu cá nhân.
Sự khác nhau giữa bảo hiểm bắt buộc và bảo hiểm tự nguyện
Bảo hiểm bắt buộc (bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới) là loại bảo hiểm do Nhà nước quy định, mọi chủ xe máy phải tham gia. Loại bảo hiểm này chỉ bồi thường cho bên thứ ba - tức là người bị thiệt hại do lỗi của chủ xe gây ra trong tai nạn giao thông. Chủ xe không được bồi thường cho thiệt hại của chính mình.
 |
| Phí bảo hiểm xe máy bắt buộc do Bộ Tài chính quy định thống nhất trên cả nước. Ảnh minh họa. |
Bảo hiểm tự nguyện là sản phẩm thương mại, do doanh nghiệp bảo hiểm thiết kế và người mua tự quyết định có tham gia hay không. Loại này bao gồm bảo hiểm thân xe (bồi thường khi xe bị hư hỏng, mất cắp) và bảo hiểm tai nạn lái xe (bồi thường cho chính người điều khiển khi bị thương hoặc tử vong trong tai nạn).
Bảng giá bảo hiểm xe máy bắt buộc
Theo Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 67/2023/NĐ-CP, phí bảo hiểm TNDS bắt buộc được áp dụng thống nhất trên toàn quốc ở mức 60.500 đồng/năm đối với xe gắn máy dưới 50 cc và xe máy điện công suất dưới 4 kW; 66.000 đồng/năm đối với xe mô tô từ 50 cc trở lên, đã bao gồm VAT.
Khác với xe máy xăng, nhiều người dùng vẫn băn khoăn về nghĩa vụ pháp lý đối với phương tiện chạy điện. Thực tế, pháp luật quy định bảo hiểm xe máy điện cũng thuộc nhóm bắt buộc với mức phí 60.500 đồng/năm (dành cho xe có công suất dưới 4 kW).
Quyền lợi bồi thường tối đa là 150 triệu đồng/người/vụ đối với thiệt hại về người và 50 triệu đồng/vụ đối với tài sản của bên thứ ba. Bảo hiểm có thời hạn từ một đến ba năm, mức phí được tính tương ứng theo số năm và không áp dụng chiết khấu do Nhà nước quy định thống nhất.
Theo số liệu từ Bộ Tài chính, trong 6 tháng đầu năm 2024, chỉ khoảng 6,5 triệu xe máy tham gia bảo hiểm bắt buộc, chiếm khoảng 9% tổng số xe máy lưu hành trên cả nước (ước tính khoảng 72 triệu chiếc). Con số này cho thấy phần lớn xe máy đang lưu thông mà không có bảo hiểm, đồng nghĩa với việc hàng chục triệu chủ xe đang đối mặt rủi ro bị phạt và không được bảo vệ quyền lợi khi gây tai nạn.
Bảng giá bảo hiểm xe máy tự nguyện
Khác với bảo hiểm bắt buộc, phí bảo hiểm tự nguyện do từng doanh nghiệp bảo hiểm tự định giá, phụ thuộc vào giá trị xe, đời xe, loại xe và gói quyền lợi người mua lựa chọn.
Bảo hiểm thân xe có phí thường dao động từ 1% đến 3% giá trị xe mỗi năm. Ví dụ, với xe tay ga trị giá 50 triệu đồng, phí bảo hiểm thân xe khoảng 500.000 đồng đến 1,5 triệu đồng/năm tùy gói. Quyền lợi bao gồm bồi thường khi xe bị hư hỏng do tai nạn, thiên tai, hỏa hoạn hoặc bị mất cắp toàn bộ.
 |
| Người dùng có thể mua cả bảo hiểm bắt buộc lẫn tự nguyện qua kênh online. Ảnh minh họa. |
Bảo hiểm tai nạn lái xe có phí thường 20.000-50.000 đồng/năm tùy mức trách nhiệm. Quyền lợi bao gồm chi trả chi phí y tế và trợ cấp cho người điều khiển xe khi bị thương hoặc tử vong trong tai nạn giao thông, với mức bồi thường phổ biến từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng/vụ tùy gói.
Trong đó, mức phí và quyền lợi cụ thể thay đổi theo từng doanh nghiệp bảo hiểm và thời điểm. Người mua nên yêu cầu bảng quyền lợi chi tiết trước khi quyết định.
Nên mua bảo hiểm xe máy loại nào?
Tham gia bảo hiểm TNDS bắt buộc là nghĩa vụ của chủ xe máy. Người điều khiển phương tiện không có giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực có thể bị phạt 200.000-300.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đồng thời không được hưởng quyền lợi bồi thường khi phát sinh rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm. Vì vậy, chủ xe cần mua bảo hiểm xe máy và duy trì hiệu lực theo quy định.
Bảo hiểm tự nguyện là lựa chọn bổ sung, phù hợp với những người sở hữu xe có giá trị cao, thường xuyên di chuyển đường dài, hoặc muốn có thêm quyền lợi bảo vệ cho chính mình ngoài quyền lợi bảo vệ bên thứ ba mà bảo hiểm bắt buộc đã cung cấp.
Cách kiểm tra hiệu lực của bảo hiểm bắt buộc
Người dân có thể mua tại trụ sở doanh nghiệp bảo hiểm, đại lý được ủy quyền hoặc qua kênh online. Trên ứng dụng MoMo, quy trình mua chỉ mất khoảng 1 phút. Người dùng chọn được nhiều đối tác bảo hiểm uy tín như PVI, Toàn Cầu, Cathay, Bảo Long và nhận giấy chứng nhận điện tử qua email hoặc trực tiếp trên ứng dụng.
Giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản cứng theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP. Đối với người mua trên ứng dụng, MoMo hỗ trợ nhắc tái tục tự động, giúp tránh gián đoạn quyền lợi. Hiện tại, MoMo là nền tảng cam kết hoàn 100% phí phạt nếu giấy chứng nhận điện tử còn hiệu lực mà không được chấp nhận khi kiểm tra hành chính.
Sau khi mua, người dùng nên tra cứu hợp đồng trên hệ thống của doanh nghiệp bảo hiểm hoặc nền tảng trực tuyến để kiểm tra thông tin và thời hạn hiệu lực. Với phí từ 60.500 đồng/năm, bảo hiểm bắt buộc có mức bồi thường tối đa 150 triệu đồng/người/vụ. Phân biệt rõ bảo hiểm bắt buộc và tự nguyện giúp chủ xe lựa chọn quyền lợi phù hợp.
