Theo WSJ, chiến dịch vận động hành lang quyết liệt của Apple nhằm sử dụng chip nhớ của Trung Quốc để giảm bớt áp lực chi phí đang vấp phải sự phản đối gay gắt từ nhà cung cấp lớn Micron Technology.
Trong khi Apple đại diện cho người tiêu dùng, Micron là tham vọng tăng cường sản lượng bán dẫn trong nước của Washington. Có thể nói, cuộc đụng độ này đã đẩy Tổng thống Donald Trump vào thế kẹt giữa hai trong số những tập đoàn lớn nhất nước Mỹ.
Hai gã khổng lồ đối đầu
Làn sóng AI agentic đã khiến chip nhớ HBM, DRAM trở thành yếu tố quan trọng mới của cuộc đua AI. Micron, một trong những hãng sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, đồng thời cũng là nhà sản xuất chip nhớ có quy mô đáng kể duy nhất của Mỹ, đã hưởng lợi trọn vẹn từ cơn sốt này.
Cuối tháng 5, cổ phiếu của hãng tăng vọt 19%, lần đầu tiên vượt mốc vốn hóa 1.000 tỷ USD bởi nhu cầu AI không có dấu hiệu hạ nhiệt đối với các dòng chip nhớ, DRAM và NAND Flash.
Tuy nhiên, nhu cầu AI bùng nổ cũng dẫn đến tình trạng thiếu hụt chip nhớ trên toàn cầu, khiến các hãng như Micron gặp khó trong việc đáp ứng đủ nguồn cung và phải tăng giá.
Mặt khác, giá chip nhớ tăng cao lại khiến những doanh nghiệp sản xuất như Apple gặp khó. Để đối phó, theo MacRumors, Apple đã chuyển từ giai đoạn thảo luận sang thử nghiệm kỹ thuật với chip của CXMT.
Công ty Trung Quốc này đang nổi lên nhanh chóng trên thị trường DRAM. CXMT hiện là nhà sản xuất DRAM lớn thứ tư thế giới, sau Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology.
Năm 2025, CXMT chiếm khoảng 11% công suất DRAM toàn cầu. Tỷ lệ này được dự báo tăng lên 15% vào năm 2028 khi các dây chuyền mới tại Hợp Phì, Thượng Hải và Bắc Kinh đi vào hoạt động.
Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở chi phí. CXMT và Yangtze Memory Technologies (YMTC) đều nằm trong danh sách 1260H của Lầu Năm Góc.
Đây là danh sách các công ty bị chính quyền Mỹ cho có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Việc có tên trong danh sách này chủ yếu hạn chế hợp đồng với Bộ Quốc phòng Mỹ, song không bị cấm giao dịch thương mại thông thường.
Micron phản đối quyết liệt quy định này. Theo CEO Sanjay Mehrotra, việc cho phép CXMT và các công ty Trung Quốc khác bán hàng cho các tập đoàn công nghệ Mỹ, bất kể khu vực tiêu thụ ở đâu, đều có thể hủy hoại ngành công nghiệp nội địa.
Thậm chí, Micron còn nhận định kịch bản này hoàn toàn giống với cách Trung Quốc từng làm suy tàn các nhà máy sản xuất và ngành thép của Mỹ.
Thế lưỡng nan của ông Trump
WSJ nhận định cuộc chiến vận động hành lang này nhiều khả năng sẽ buộc Tổng thống Trump phải đưa ra quyết định khó khăn giữa hai ưu tiên kinh tế hàng đầu.
Một bên là cắt giảm giá bán cho người tiêu dùng hay tăng cường sản xuất bán dẫn trong nước để giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài.
Tính đến nay, ông Trump vẫn tỏ ra thận trọng trong việc áp đặt thêm các lệnh hạn chế đối với các công ty Trung Quốc khi các cuộc đàm phán thương mại vẫn đang tiếp diễn, đồng thời lên tiếng khen ngợi cả Apple và Micron vì những khoản đầu tư khổng lồ vào nước Mỹ.
Thực tế, hiềm khích giữa hai bên đã bắt đầu từ rất lâu. Là một trong những khách hàng mua chip nhớ lớn nhất thế giới, trong nhiều năm qua, Apple luôn ép giá Micron và các nhà cung cấp đối thủ để có được mức chi phí thấp nhất cho các linh kiện cốt lõi.
Để duy trì công suất hoạt động tối đa cho các nhà máy, các nhà sản xuất chip nhớ như Micron rất cần khối lượng đơn hàng khổng lồ của Apple.
Các cuộc đàm phán ép giá căng thẳng đến mức để lại những mối hiềm khích sâu sắc. Trước khi trở thành CEO của Micron, ông Mehrotra từng điều hành Sandisk, một nhà cung cấp chip nhớ khác của Apple.
Tại Sandisk, sự chán ghét của ông đối với Apple lớn đến mức ông hiếm khi trực tiếp tham gia các cuộc họp với đối tác này. Theo những nguồn tin cận tiết lộ với WSJ, ác cảm đó vẫn tồn tại cho đến tận ngày nay.
Tuy nhiên, cuộc cách mạng AI đã đảo ngược hoàn toàn động lực này và trao cho Mehrotra thế thượng phong. Các "gã khổng lồ" trung tâm dữ liệu đang thu gom lượng lớn bộ nhớ với mức giá cao hơn hẳn, tước đi lợi thế đàm phán của Apple.
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung cho phép các nhà sản xuất chip nhớ tăng giá. Theo công ty nghiên cứu TechInsights, giá linh kiện này đã tăng gấp 4 lần chỉ trong 12 tháng và dự kiến sẽ còn tiếp tục tăng mạnh.
Apple không hài lòng về điều này, lập luận rằng biên lợi nhuận gộp của Micron, hiện vượt quá mức 80%, là bằng chứng của hành vi "trục lợi giá".
Hãng sản xuất iPhone thậm chí còn cáo buộc Micron không tái đầu tư đủ nhanh để tăng nguồn cung, và phần lớn năng lực sản xuất mới được bổ sung lại phân bổ ưu ái cho các khách hàng AI.
Không chỉ Apple, nhiều ngành công nghiệp khác, từ thiết bị y tế đến ôtô, cũng đã phải cầu cứu chính quyền Mỹ để giải quyết tình trạng thiếu hụt này.
Đáp lại, Micron tuyên bố vẫn đang cung cấp cho rất nhiều ngành công nghiệp và có kế hoạch chi tới 250 tỷ USD tại Mỹ để thúc đẩy công suất.
"Tầm quan trọng chiến lược của hệ thống lưu trữ và bộ nhớ tiên tiến chưa bao giờ lớn đến thế", một phát ngôn viên của hãng chia sẻ.
Trong khi đó, các lãnh đạo ngành chip nhớ phản pháo rằng chính việc Apple và các khách hàng khác từng ép giá nhà cung cấp trong những giai đoạn thị trường suy thoái đã gieo mầm cho tình trạng thiếu hụt hiện nay.
Những câu hỏi chúng ta phải đối mặt trong thế giới AI
Chúng ta có rất nhiều câu hỏi về thế giới AI, mà đó đều là những nghi hoặc không dễ có ngay đáp án.
Cuốn sách Thời đại AI - Và tương lai loài người chúng ta trình bày cách AI làm thay đổi mối quan hệ của chúng ta với tri thức, chính trị và xã hội. Mục tiêu tối thượng của cuốn sách này là giải thích về AI và cung cấp cho độc giả những câu hỏi mà chúng ta sẽ phải đối mặt trong những năm tới lẫn bộ công cụ để bắt đầu trả lời chúng.
