Một bức ảnh nhiều lượt thích có thể khiến iGen thấy mình hấp dẫn, hài hước và được công nhận, nhưng cũng khiến họ khó rời khỏi mạng xã hội. Ảnh: Mizuno K/Pexels.

Mạng xã hội cũng đòi hỏi một chiến lược thể hiện bản thân riêng biệt. Harper, 12 tuổi, là iGen trẻ nhất tôi từng phỏng vấn. Cô bé đi cùng dì đến nhà chúng tôi vào một chiều xuân đầy nắng, và chúng tôi tán gẫu trong lúc dì cô bé chơi với các con tôi.

Harper trông vẫn giống một đứa trẻ hơn là thiếu niên, mặc dù cô bé đã quen trang điểm đậm cho các cuộc thi cổ vũ mà cô tham gia gần như mỗi tuần. Cô bé sống ở một thị trấn nhỏ trong dãy núi California, thỉnh thoảng sống với ông bà do cha mẹ đã ly hôn.

Harper đã có iPhone và dùng nó thường xuyên. Giống với nhiều thanh thiếu niên khác tôi từng trò chuyện, cô bé đồng tình rằng mạng xã hội chủ yếu dùng để đăng tải điều tích cực, đòi hỏi việc chăm chút nhất định cho hình ảnh bản thân. “Thường thì người ta không muốn tỏ ra buồn bã trên đó,” cô nói.

Harper sử dụng mạng xã hội chủ yếu để theo dõi bạn bè trên Instagram: “Nếu bạn bè em đang ra ngoài làm gì đó, em có thể thấy mọi chuyện thú vị họ đang làm. Không ai làm chuyện xấu trên đó - bọn em chỉ là xem nhau đang làm gì.”

Tờ Washington Post gần đây đã phác họa chân dung Katherine, một cô bé 13 tuổi sống ở McLean, Virginia. Bài báo miêu tả những gì cô bé làm trên iPhone trong chuyến xe 12 phút từ trường về nhà: “Ngón cái cô lướt trên Instagram. Một meme về Barbara Walters hiện trên màn hình. Cô cuộn màn hình, và một meme khác xuất hiện. Rồi một meme nữa, rồi cô đóng ứng dụng. Cô mở BuzzFeed. Có một bài về Rick Scott, thống đốc bang Florida, nhưng cô lướt qua và gặp một bài về Janet Jackson, sau đó là ‘28 điều bạn sẽ hiểu nếu vừa là người Anh vừa là người Mỹ’. Cô đóng ứng dụng. Cô mở Instagram. Cô mở ứng dụng NBA. Cô tắt màn hình điện thoại. Cô bật lại màn hình. Cô mở Spotify. Mở Fitbit. Cô đi được 7.427 bước. Mở Instagram lần nữa. Mở Snapchat. Cô xem một dải cầu vồng lấp lánh đang tuôn ra từ miệng các bạn. Cô xem một ngôi sao YouTube đang chu môi trước máy quay. Cô xem hướng dẫn vẽ móng tay. Cô cảm thấy cú xóc khi xe băng lên lối vào nhà và ngẩng đầu. Họ đã về nhà.”

Katherine có 604 người theo dõi trên Instagram và chỉ giữ lại những ảnh đạt đủ nhiều lượt thích: “Với em, trên 100 lượt thích là đủ,” cô bé nói. Khi đổi tên người dùng Snapchat, điểm Snapchat về không (người dùng Snapchat nhận một điểm cho mỗi lượt snap – tin nhắn ảnh hoặc video mà họ gửi hoặc nhận). Vì vậy, chỉ trong một ngày cô bé đã gửi 1.000 lượt snap để tăng điểm. Cô bé dùng điện thoại nhiều đến nỗi cha cô phải vất vả lắm mới tìm được gói cước internet phù hợp.

Trong cuốn sách của mình, American Girls: Social Media and the Secret Lives of Teenagers (tạm dịch: Các cô nàng Mỹ: Mạng xã hội và cuộc sống bí mật của thanh thiếu niên), nhà báo Nancy Jo Sales đã phỏng vấn hàng trăm thiếu nữ trên khắp nước Mỹ về những gì họ làm trên điện thoại và việc đó tác động đến họ ra sao. Bà miêu tả rằng các cô gái không ngừng tìm kiếm lượt thích và bình luận tích cực trên trang của mình, với áp lực thường trực phải đăng ảnh gợi cảm và hở hang.

Nhìn chung, kiểu ảnh như thế nhận được nhiều lượt thích nhất. Vào một ngày xuân, bà phỏng vấn một nhóm thiếu nữ 13 tuổi ở Montclair, New Jersey. Những cô bé này, cũng giống các thanh thiếu niên mà tôi phỏng vấn, các em vừa yêu vừa ghét điện thoại và mạng xã hội.

Melinda nói: “Em dành quá nhiều thời gian trên Instagram để xem ảnh của mọi người và đôi khi em kiểu, ‘Sao mình lại tốn thời gian cho thứ này?’ Thế nhưng em vẫn xem tiếp.”

Riley nhận xét: “Nếu em mở điện thoại để xem Snapchat, em sẽ cứ xem suốt cả tiếng mà không hề nhận ra.”

Sophia nói: “Cứ đến lúc bắt đầu làm bài tập về nhà, em có thôi thúc phải mở điện thoại để xem bạn bè nhắn gì không… Cứ như lúc nào cũng có người vỗ nhẹ vào vai em, và em buộc phải quay lại nhìn.”

Họ muốn dừng lại nhưng cảm thấy mình không thể. Khi cha mẹ Melinda xóa ứng dụng Instagram của cô bé trong một tuần để trừng phạt: “Đến cuối tuần, em rất căng thẳng, kiểu như ‘Lỡ mình bị giảm người theo dõi thì sao?’ Lúc nào em cũng muốn xóa Instagram. Nhưng rồi em nghĩ là trông mình thật tỏa sáng trong đống ảnh ấy.”

Thực chất rất nhiều iGen cũng đã nhìn thấu lớp vỏ bọc của việc theo đuổi những lượt thích - nhưng thường chỉ khi họ đã bước qua tuổi vị thành niên.

James, 20 tuổi, sinh viên ở Georgia, nói rằng: “Khi lên mạng xã hội, người ta đăng một trạng thái hoặc một bức ảnh và thật đột ngột họ nhận được cả đống lượt thích, cả đống người tán thưởng, và điều đó có thể gây nghiện vì họ liên tục được nhận những cú vỗ lưng, kiểu, ‘Bạn thật thông minh, bạn thật hài hước, bạn thật hấp dẫn.’” Nhưng cầu thừa nhận, “Em thấy điều đó khá nhảm nhí.”