 |
| Khi sức khỏe gan có vấn đề, các vết bầm tím có thể thường xuyên xuất hiện hơn. Ảnh: Magnific. |
Gan hiếm khi "lên tiếng" rõ ràng khi bắt đầu gặp vấn đề. Đây cũng là lý do bệnh gan thường rất khó phát hiện. Một người vẫn có thể làm việc, ăn uống và sinh hoạt bình thường trong khi tổn thương gan âm thầm tiến triển.
Theo Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK), các triệu chứng của xơ gan đôi khi chỉ xuất hiện khi gan đã bị tổn thương đáng kể.
Chia sẻ trên Times of India, bác sĩ Shaleen Agarwal, chuyên gia tư vấn chính kiêm Trưởng khoa Ghép gan và Dịch vụ Gan mật - Tụy - Mật tại Bệnh viện Amrita, Faridabad (Ấn Độ), cho biết gan có khả năng duy trì hoạt động đáng kể ngay cả khi đã bị tổn thương nghiêm trọng. Vì vậy, bệnh gan có thể không gây triệu chứng trong nhiều năm.
Tuy nhiên, cơ thể đôi khi vẫn phát ra những tín hiệu có thể nhận biết qua mắt, da, nước tiểu, phân hoặc vùng bụng. Dưới đây là 7 thay đổi đáng chú ý.
Lòng trắng mắt bắt đầu chuyển vàng
Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết của vấn đề về gan là vàng mắt hoặc vàng da, xảy ra khi bilirubin tích tụ trong máu.
Bilirubin là chất được tạo ra trong quá trình các tế bào hồng cầu bị phân hủy. Gan có nhiệm vụ xử lý bilirubin để cơ thể đào thải. Khi chức năng gan hoặc hệ thống dẫn mật bị ảnh hưởng, bilirubin có thể tích tụ trong máu, khiến lòng trắng mắt và da chuyển sang màu vàng.
Theo NIDDK, vàng mắt và vàng da có thể xuất hiện khi xơ gan tiến triển. Tuy nhiên, vàng mắt không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bệnh gan, bởi triệu chứng này còn có nhiều nguyên nhân khác.
Nếu lòng trắng mắt đột nhiên chuyển vàng, đặc biệt khi đi kèm nước tiểu sẫm màu hoặc phân nhạt màu, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân thay vì cho rằng đó chỉ là biểu hiện của mệt mỏi.
Xuất hiện những mạch máu nhỏ giống hình mạng nhện trên da
Một số người có thể nhận thấy trên da xuất hiện những mạch máu nhỏ màu đỏ, tỏa nhánh từ một điểm trung tâm, trông giống hình mạng nhện.
Một vài nốt riêng lẻ không có nghĩa chắc chắn gan đang bị tổn thương. Tuy nhiên, nhiều mạch máu dạng mạng nhện có thể được quan sát ở những người mắc bệnh gan mạn tính. Do đó, nếu nhận thấy nhiều nốt dạng này xuất hiện cùng những triệu chứng khác như vàng da, phù chân hoặc dễ bầm tím, bạn nên trao đổi với bác sĩ.
Ngứa da kéo dài nhưng không xuất hiện phát ban
Ngứa da dai dẳng thường được cho là do da khô, dị ứng hoặc côn trùng đốt. Tuy nhiên, ngứa kéo dài mà không xuất hiện phát ban rõ ràng cũng có thể liên quan đến một số bệnh lý gan, đặc biệt những tình trạng ảnh hưởng đến dòng chảy của mật. Dấu hiệu này đặc biệt đáng lưu ý nếu đi kèm vàng da, vàng mắt hoặc nước tiểu sẫm màu.
NIDDK liệt kê ngứa da là một trong những triệu chứng có thể xuất hiện ở người mắc xơ gan và một số bệnh gan gây ứ mật.
 |
| Ngứa da không chỉ đơn thuần là bệnh lý ngoài da mà là dấu hiệu cảnh báo gan tổn thương. Ảnh: Magnific. |
Dễ xuất hiện vết bầm tím hơn trước
Thỉnh thoảng có một vết bầm sau khi va đập là điều bình thường. Nhưng nếu cơ thể liên tục xuất hiện những vết bầm mà không nhớ đã bị va chạm, đây là dấu hiệu không nên bỏ qua.
Gan tham gia sản xuất nhiều protein cần thiết cho quá trình đông máu. Khi chức năng gan suy giảm đáng kể, khả năng kiểm soát chảy máu của cơ thể có thể bị ảnh hưởng. Tình trạng dễ bầm tím hoặc chảy máu trong số những triệu chứng có thể xuất hiện khi xơ gan tiến triển.
Nếu tình trạng này xuất hiện cùng vàng da, phù chân, bụng to bất thường hoặc mệt mỏi kéo dài, bạn nên đi khám thay vì tự cho rằng cơ thể chỉ thiếu vitamin hoặc đang bị va chạm nhẹ.
Nước tiểu chuyển màu như trà dù vẫn uống đủ nước
Nước tiểu có màu vàng đậm thường xuất hiện khi cơ thể thiếu nước. Tuy nhiên, nếu nước tiểu thường xuyên có màu nâu, vàng sẫm hoặc giống màu trà dù vẫn uống đủ nước, đây có thể là dấu hiệu cần lưu ý.
Một số bệnh lý về gan hoặc đường mật khiến bilirubin được đào thải qua nước tiểu nhiều hơn, làm nước tiểu trở nên sẫm màu.
NIDDK cũng liệt kê nước tiểu sẫm màu trong số những triệu chứng có thể gặp ở người bị xơ gan. Dấu hiệu này càng đáng chú ý nếu đồng thời xuất hiện vàng mắt, vàng da hoặc phân nhạt màu.
Mắt cá chân, chân hoặc bụng bắt đầu sưng
Phù chân sau khi đứng hoặc ngồi lâu có thể do nhiều nguyên nhân và không nhất thiết liên quan đến gan. Tuy nhiên, phù dai dẳng ở mắt cá chân, bàn chân hoặc cẳng chân có thể xuất hiện khi bệnh gan tiến triển.
Khi chức năng gan suy giảm và các biến chứng của xơ gan xuất hiện, cơ thể có thể tích tụ dịch ở chân, mắt cá chân hoặc bàn chân. Dịch cũng có thể tích tụ trong ổ bụng, gây cổ trướng. Cổ trướng có thể khiến bụng ngày càng to, căng hoặc nặng nề.
Vì vậy, nếu vòng bụng tăng nhanh không giải thích được, đặc biệt khi đi kèm phù chân hoặc những thay đổi khác kể trên, không nên mặc định đó chỉ là tăng cân thông thường.
Phân nhạt màu hoặc giống màu đất sét
Màu nâu đặc trưng của phân có liên quan đến mật được gan sản xuất và bài tiết xuống đường tiêu hóa. Khi dòng mật bị giảm hoặc tắc nghẽn, phân có thể trở nên nhạt màu, xám hoặc giống màu đất sét.
Phân nhạt màu có thể xuất hiện cùng nước tiểu sẫm màu và vàng da trong một số bệnh lý liên quan đến gan và đường mật.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
