Qua bộ phim tài liệu “50 năm Vinamilk - không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng”, hành trình Vinamilk hiện lên với chuẩn mực ngày càng cao về công nghệ, chất lượng và trách nhiệm cộng đồng.
Chuẩn đầu tiên - phải làm chủ
Năm 1976, khi Vinamilk bắt đầu hành trình, bài toán đầu tiên không phải là cạnh tranh hay tăng trưởng, mà là duy trì sản xuất trong điều kiện thiếu nguyên liệu, ngoại tệ, phụ tùng và công nghệ. Để giữ nhà máy hoạt động, người thợ phải tự sửa chữa, chế tạo thiết bị không thể mua từ bên ngoài.
Quan trọng hơn, cách xoay xở trong hoàn cảnh ấy là lựa chọn được đặt ra từ rất sớm: tiếp tục phụ thuộc hay tìm cách làm chủ. Năm 1989, nhà máy Dielac được khôi phục với chi phí khoảng 200.000 USD, chưa bằng 1/10 mức chào của các công ty nước ngoài. Sau đó, khi nhận thấy nguy cơ từ công nghệ hàn chì thân lon, Vinamilk đầu tư hơn 450.000 USD cho dây chuyền hàn điện Soudronic của Thụy Sĩ, dù việc loại bỏ công nghệ cũ khi ấy chưa phải yêu cầu bắt buộc.
 |
| Từ những ngày đầu, Vinamilk đặt chất lượng làm nguyên tắc xuyên suốt. Ảnh: Vi Nam. |
“Thực phẩm vào trong người thì không có quyền được sai”, Anh hùng lao động Mai Kiều Liên - Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng giám đốc Vinamilk, chia sẻ trong phim.
Năm 1997, những lô sữa bột đầu tiên được xuất khẩu sang Iraq. Từ đơn hàng thử nghiệm 300 tấn, phép thử mới bắt đầu: Chất lượng không chỉ được công nhận trong nhà máy, mà phải đủ sức bước vào cuộc cạnh tranh quốc tế.
Khi chuẩn chất lượng ra ngoài cánh cổng nhà máy
Từ đầu những năm 1990, Vinamilk bắt đầu phát triển vùng nguyên liệu sữa tươi trong nước, hỗ trợ người chăn nuôi về con giống, kỹ thuật và đầu ra. Ngày nay, tại trang trại Vinamilk, từng cá thể bò được nhận dạng và theo dõi sức khỏe, sinh sản bằng hệ thống chip. Thức ăn, chuồng trại, quy trình vắt sữa, bảo quản và vận chuyển đều là mắt xích của cùng hệ thống kiểm soát.
 |
| Chuẩn chất lượng được Vinamilk mở rộng trên toàn chuỗi, từ nguyên liệu, trang trại đến sản xuất và thành phẩm. Ảnh: Vi Nam. |
Ngay cả công nghệ tốt trên thế giới cũng không mặc nhiên là đáp án. Có những mô hình chuồng trại thành công ở nước ngoài, nhưng khi đưa về Việt Nam lại không phù hợp, buộc doanh nghiệp thử nghiệm và cải tiến để thích ứng với điều kiện khí hậu trong nước. “Nâng chuẩn” vì thế không chỉ nằm ở sản phẩm cuối cùng, mà còn đến từ việc mở rộng phạm vi doanh nghiệp chịu trách nhiệm.
Năm 2013, Vinamilk được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ cấp số đăng ký, đủ điều kiện xuất khẩu sản phẩm vào thị trường này. Năm 2023, thương hiệu sữa bột trẻ em của doanh nghiệp đạt Purity Award của Clean Label Project. Năm 2026, Optimum A2 Pro+ được vinh danh “Sữa tốt nhất cho trẻ em” tại World Dairy Innovation Awards ở Barcelona (Tây Ban Nha).
“Không ngừng nâng chuẩn” cho bài toán của ngày mai
Sau 50 năm, bài toán dinh dưỡng ở Việt Nam đã thay đổi. Từ câu chuyện chống thiếu hụt, suy dinh dưỡng, xã hội nay phải đối diện thêm béo phì, già hóa dân số và nhu cầu khác biệt theo từng thể trạng, lối sống. Từ việc tạo ra đủ sản phẩm, yêu cầu chuyển sang giải pháp dinh dưỡng phù hợp hơn, dựa trên khoa học và hướng đến từng nhóm người dùng.
Tại Vinamilk, dữ liệu và nghiên cứu ngày càng đóng vai trò quan trọng, từ nhận diện nhu cầu, phát triển công thức đến tìm kiếm nhu cầu mà chính người tiêu dùng có thể chưa gọi tên. Sự thay đổi nhận diện thương hiệu năm 2023 cũng được bộ phim đặt trong bối cảnh đó. Với thương hiệu đã hiện diện trong đời sống người Việt qua nhiều thế hệ, trẻ hóa không chỉ là câu chuyện màu sắc hay bao bì. Phía sau diện mạo mới là yêu cầu làm mới năng lực cạnh tranh, sản phẩm và cách doanh nghiệp hiểu một thế hệ người tiêu dùng đang thay đổi nhanh chóng.
 |
| “Không ngừng nâng chuẩn” tiếp tục được đặt vào những bài toán mới về dinh dưỡng, công nghệ và phát triển bền vững. Ảnh: Vi Nam. |
Và “chuẩn” hôm nay còn đi xa hơn chính sản phẩm. Một lít sữa tạo ra giá trị dinh dưỡng, nhưng phía sau nó cũng là năng lượng, nước, phát thải, bao bì và logistics. Vì vậy, khi Vinamilk đặt mục tiêu hướng tới Net Zero vào năm 2050, bài toán chất lượng được mở rộng thêm lần nữa: Sản phẩm tốt cho người tiêu dùng hôm nay cũng cần được tạo ra theo cách giảm dần gánh nặng cho thế hệ ngày mai.
Sau nửa thế kỷ, “chuẩn” của Vinamilk đi từ dây chuyền sản xuất đến vùng nguyên liệu, thị trường quốc tế, dinh dưỡng cộng đồng và tác động của toàn chuỗi đối với môi trường. Mỗi lần phạm vi ấy rộng thêm cũng đồng nghĩa doanh nghiệp tự đặt lên mình yêu cầu mới. “Ở Vinamilk, đặc biệt khi nói đến chất lượng là không có tranh cãi. Đó vừa là danh dự, vừa là đạo đức”, bà Mai Kiều Liên nói.
Độc giả có thể theo dõi phim tài liệu 50 năm Vinamilk: Không ngừng nâng chuẩn, làm đến tận cùng được phát sóng lúc 7h30 ngày 27/9 (chủ nhật) trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam.
