Trong một bài đăng trên trang cá nhân, Gisele Bündchen từng chia sẻ rằng cô rất yêu thích đọc sách. Nhưng từ khi trở thành một bà mẹ, được đắm mình trong những câu chữ trên trang giấy dường như đã trở thành điều xa xỉ với siêu mẫu sinh năm 1980.
Thế rồi, để lấy lại sự cân bằng cho cuộc sống, người đẹp lại tìm đến sách như một “nguồn dưỡng chất tinh thần”. Với cô, sách có thể đưa con người đến những hành trình tuyệt vời, truyền cảm hứng và thay đổi cuộc sống. Trong danh sách những cuốn sách yêu thích của Gisele Bündchen, có hai cái tên nổi bật là Bốn thỏa ước của Don Miguel Ruiz và Những kẻ xuất chúng của Malcolm Gladwell.
The Four Agreements: A Practical Guide to Personal Freedom
Xuất bản lần đầu năm 1997, Bốn thỏa ước (tựa gốc: The Four Agreements: A Practical Guide to Personal Freedom) dựa trên những tư tưởng mà tác giả giới thiệu là bắt nguồn từ truyền thống Toltec. Don Miguel Ruiz cho rằng nhiều nỗi đau khổ trong đời sống xuất phát từ những “thỏa ước” con người vô thức tạo ra với bản thân, gia đình và xã hội.
Một số thỏa ước mà các cá nhân tạo ra có thể không gây ra rắc rối, nhưng bên cạnh đó một số thỏa ước xuất phát từ tâm lý sợ hãi, có khả năng làm cạn kiệt năng lượng cảm xúc con người. Chính vì vậy, tác giả đề xuất bốn nguyên tắc: cẩn trọng trong lời nói; không coi mọi chuyện là vấn đề cá nhân; đừng bao giờ đưa ra giả định; và luôn cố gắng hết khả năng của mình.
|
| Bốn thỏa ước nhiều năm liền nằm trong danh sách bán chạy của New York Times. |
Theo Arab News, với Bốn thỏa ước, Don Miguel Ruiz đưa ra một cẩm nang cô đọng về tự do cá nhân, dựa trên truyền thống Toltec, tập trung ít hơn vào triết học trừu tượng và nhiều hơn vào những thói quen đời thường định hình cách chúng ta suy nghĩ, nói năng và ứng xử với mọi người xung quanh.
Mở đầu sách, tác giả mô tả cách con người bị “thuần hóa” bởi những kỳ vọng của xã hội và các quy tắc được nội hóa, từ đó hình thành một dạng “màn sương” trong tâm trí khiến chúng ta mắc kẹt trong việc tự phán xét bản thân và hiểu sai người khác.
Điểm thú vị rõ nhất của cuốn sách nằm ở sự tinh giản. Ruiz đưa ra toàn bộ thông điệp xoay quanh bốn thỏa ước, hoạt động như những nguyên tắc thực hành thay vì những công thức phát triển bản thân phức tạp.
Chẳng hạn, với thỏa ước đầu tiên, “Cẩn trọng trong lời nói”, tác giả xem ngôn từ như một nguồn sức mạnh thực sự. Chúng có thể tạo dựng sự tự tin và niềm tin, nhưng cũng âm thầm phá hủy chúng bằng những lời lẽ tiêu cực, chuyện ngồi lê đôi mách hay cách chúng ta tự nói lời khắc nghiệt với chính mình.
Thỏa ước thứ hai, “Không coi mọi chuyện là vấn đề cá nhân”, mang đến một sự thay đổi hữu ích trong cách nhìn nhận, nhắc nhở người đọc rằng phản ứng của người khác thường phản ánh trải nghiệm và niềm tin của chính họ.
Ý tưởng này có sự liên kết với thỏa ước thứ ba, “Đừng đưa ra giả định”, qua đó cho thấy các mối quan hệ có thể nhanh chóng rạn nứt như thế nào khi chúng ta tự lấp đầy những khoảng trống bằng suy diễn, thay vì giao tiếp rõ ràng và đặt câu hỏi.
Thỏa ước thứ tư, “Luôn cố gắng hết sức mình”, là phần kết mang tính cân bằng, nhấn mạnh rằng khả năng cố gắng hết sức của mỗi người thay đổi tùy theo năng lượng và hoàn cảnh.
Outliers: The Story of Success
Những kẻ xuất chúng (tựa gốc: Outliers: The Story of Success) được xuất bản năm 2008. Trong cuốn sách, tác giả Malcolm Gladwell tập trung vào những cá nhân được xem là xuất chúng trong một lĩnh vực - từ Bill Gates, The Beatles cho đến các vận động viên, luật sư hay doanh nhân nổi tiếng.
Theo tác giả, việc chỉ nhìn vào năng lực, trí thông minh hoặc nỗ lực là chưa đủ để giải thích thành công của họ. Đằng sau một cá nhân xuất chúng còn là những yếu tố như thời điểm sinh, gia đình, môi trường giáo dục, cơ hội tiếp cận nguồn lực và cả những điều kiện xã hội mà người đó tình cờ được hưởng lợi.
Một ví dụ nổi tiếng là Bill Gates. Ngoài tài năng và niềm say mê máy tính là điều ai cũng biết, ông còn có cơ hội tiếp cận máy tính từ rất sớm, vào đúng thời điểm công nghệ này bắt đầu phát triển mạnh. Những điều kiện đó giúp tỷ phú có thêm thời gian thực hành so với phần lớn những người cùng thế hệ. Từ đây, Gladwell phát triển luận điểm về “quy tắc 10.000 giờ”, cho rằng thời gian luyện tập lâu dài là một yếu tố quan trọng để đạt trình độ xuất chúng.
|
| Cuốn sách của Malcolm Gladwell xuất bản lần đầu năm 2008. |
Nhưng cuốn sách không khẳng định cứ bỏ ra 10.000 giờ là sẽ thành công. Gladwell còn bàn về “hiệu ứng Matthew”, hoàn cảnh gia đình, năm sinh, văn hóa và những cơ hội xuất hiện rất sớm trong cuộc đời một người.
Sức hấp dẫn của Những kẻ xuất chúng cũng nằm ở việc Gladwell kể những vấn đề xã hội bằng các câu chuyện cụ thể. Tác giả không bắt đầu bằng những bảng số liệu khô cứng mà lần lượt đưa người đọc qua những trường hợp thành công đặc biệt, rồi đặt chúng vào hoàn cảnh rộng hơn để phân tích.
Tuy nhiên, cách viết ấy cũng gây tranh luận trái chiều. The Guardian ghi nhận Gladwell có khả năng “khiến những điều phức tạp trở nên đơn giản”, nhưng cũng cho rằng một số kết luận trong Những kẻ xuất chúng thực ra khá hiển nhiên. Ngoài ra, cuốn sách còn mang một nét đặc trưng Mỹ khá phiến diện khi nhiều ví dụ và nghiên cứu của tác giả đều mang tính chất Mỹ. “Cuốn sách sẽ thú vị hơn nếu ông mở rộng phạm vi và đi du lịch nhiều hơn, nếu nó có tham vọng và tầm nhìn quốc tế hơn”, tờ báo nhận xét.
Tri Thức - Znews giới thiệu cuốn Outliers: The Story of Success (tựa Việt: Những kẻ xuất chúng) của tác giả Malcolm Gladwell. Điểm đáng chú ý là Những kẻ xuất chúng không đi theo công thức quen thuộc của những cuốn sách về thành công. Gladwell không chỉ hỏi “Người thành công có gì đặc biệt?”, mà đặt câu hỏi ngược lại: “Họ đã được đặt vào những hoàn cảnh nào để có thể thành công?”
Bình luận