Thấy gì từ chuyện khen kịch trần và chê kịch liệt 'Hộ linh tráng sĩ'?

Hộ linh tráng sĩ là một trong những cái tên gây bàn tán nhất rạp Việt những ngày qua. Bộ phim nhận được sự chú ý nhờ mức kinh phí hơn 100 tỷ đồng cùng việc quy tụ nhiều gương mặt nổi tiếng. Dù vậy, kịch bản, diễn xuất và cách kể chuyện lại tạo ra nhiều ý kiến trái chiều, khiến tác phẩm nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận sau khi ra mắt.

Trong bối cảnh đó, các nội dung review về phim cũng thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội. Đáng chú ý, một YouTuber có lượng người theo dõi lớn đăng video chê phim với cách diễn đạt khá gay gắt, tạo nên nhiều cuộc tranh luận xoay quanh. Một bộ phận khán giả cho rằng đây đơn thuần là quyền bày tỏ góc nhìn, bởi người xem hoàn toàn có thể thẳng thắn với một tác phẩm không khiến họ hài lòng. Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến nhận định cách dùng từ và thể hiện trong video dễ tạo cảm giác công kích, hạ thấp bộ phim.

Thực chất, đây không phải lần đầu câu chuyện về cách reviewer đánh giá phim gây tranh luận. Trước đó, đạo diễn Minh Beta cũng từng lên tiếng khi Mùi Phở đối diện nhiều ý kiến trái chiều, trong đó có những nhận xét mà anh cho là mang tính công kích.

Theo chuyên gia, khi reviewer ngày càng có sức ảnh hưởng tới lựa chọn của khán giả, ranh giới giữa một bài phê bình thẳng thắn và những nhận xét bị xem là công kích tác phẩm cũng là vấn đề cần được nhìn nhận, làm rõ hơn.

Ranh giới giữa phê bình và công kích

“Ranh giới giữa phê bình thẳng thắn và công kích, theo tôi, không nằm ở mức độ gay gắt của câu chữ mà nằm ở đối tượng mà câu chữ ấy thực sự nhắm tới”, PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long (Đại học RMIT Việt Nam) mở đầu buổi chia sẻ với Tri Thức - Znews.

Theo ông, một bài phê bình cần tập trung vào chính bộ phim, từ kịch bản, diễn xuất, dựng phim, âm nhạc đến nhịp điệu tự sự. Chẳng hạn, thay vì chỉ nói phim “làm cẩu thả”, reviewer có thể chỉ ra những vấn đề cụ thể (như mâu thuẫn trung tâm chưa đủ thuyết phục hoặc cao trào xuất hiện quá đột ngột). Ngược lại, khi câu chữ chuyển sang chế giễu người đứng sau tác phẩm, biến hạn chế nghệ thuật thành cái cớ để hạ thấp năng lực hay nhân cách cá nhân, nội dung đó đã trở thành công kích.

Hộ linh tráng sĩ gây nhiều tranh luận sau khi ra rạp, từ chất lượng kịch bản, diễn xuất đến cách kể chuyện.

Ở góc độ khác, Nguyễn Văn Thăng Long cho rằng reviewer đương nhiên có quyền thể hiện cảm xúc cá nhân. Điện ảnh không phải bài toán chỉ có một đáp án; cảm giác chán, thất vọng, xúc động hay phấn khích đều là những trải nghiệm hợp lệ của người xem. Một bài review cũng không cần cố tỏ ra trung tính tuyệt đối, bởi giọng nói cá nhân là một phần tạo nên phong cách của người viết.

Vì vậy, giễu nhại, mỉa mai hay gay gắt vẫn có thể xuất hiện trong phê bình điện ảnh. Tuy nhiên, những cách thể hiện này cần giúp làm rõ vấn đề của bộ phim thay vì trở thành nội dung chính. “Châm biếm chỉ có giá trị khi nó là phương tiện cho lập luận, không phải thay thế lập luận”, ông nói.

Trên mạng xã hội, điều này càng đáng được cân nhắc, bởi lẽ đây là nơi những câu nói gay gắt, dễ gây tranh cãi thường có lợi thế về tương tác. Một video khai thác các cảnh bị cho là lỗi để tạo tiếng cười có thể mang giá trị giải trí, nhưng khó đạt giá trị phê bình đầy đủ nếu không lý giải vì sao những chi tiết ấy chưa hiệu quả về mặt điện ảnh.

“Nói ngắn gọn, phê bình giỏi không phải là phê bình khiến người ta cười nhạo tác phẩm, mà là phê bình khiến người ta hiểu tác phẩm sâu hơn, kể cả khi hiểu sâu hơn đồng nghĩa với việc nhận ra nó chưa thành công”, ông chia sẻ.

Dù vậy, quyền khen chê không đồng nghĩa với việc người xem có thể xúc phạm, vu khống, quấy rối cá nhân hay kích động đám đông tấn công người làm phim. Khi các nội dung review ngày càng ảnh hưởng đến kỳ vọng và lựa chọn của công chúng, người đưa ra nhận xét cũng cần ý thức rõ hơn về cách sử dụng ngôn từ.

'Không thể lấy khó khăn sản xuất để miễn trừ điểm yếu'

Với trường hợp Hộ linh tráng sĩ, PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long cho rằng một bài review tốt nên vừa tôn trọng trải nghiệm trực tiếp của khán giả, vừa đặt bộ phim trong bối cảnh sản xuất và đặc trưng thể loại. Hai cách tiếp cận này không loại trừ nhau.

Người mua vé hoàn toàn có quyền đánh giá dựa trên những gì họ trực tiếp nhìn thấy trong rạp, từ câu chuyện, nhân vật đến trải nghiệm mà bộ phim mang lại. “Không ai có nghĩa vụ phải yêu thích một bộ phim chỉ vì nó khó làm, có tâm huyết hoặc được sản xuất trong điều kiện hạn chế”, ông nói.

PGS.TS Nguyễn Văn Thăng Long cho rằng phê bình có thể gay gắt, mỉa mai nhưng cần tập trung vào tác phẩm thay vì công kích bộ phim và người làm phim.

Tuy nhiên, nếu một bài review chỉ dừng ở phản ứng tức thời, cách nhìn về tác phẩm dễ thiếu chiều sâu. Điều này càng đáng lưu ý với những thể loại như cổ trang, hành động, giả tưởng hay lịch sử, vốn đặt ra nhiều yêu cầu riêng.

“Tôi cho rằng cách tiếp cận công bằng nhất là đánh giá theo ba tầng. Thứ nhất, phim có hoàn thành được lời hứa cơ bản với khán giả hay không. Thứ hai, phim vận hành thế nào trong chuẩn mực của chính thể loại mà nó lựa chọn. Thứ ba, bộ phim đang đứng ở đâu trong điều kiện phát triển của điện ảnh Việt Nam: nguồn lực, thị trường, hạ tầng kỹ thuật, thói quen xem phim và lịch sử thể loại”, ông phân tích.

Cách tiếp cận này giúp người viết không tách một bộ phim khỏi điều kiện thực tế của nền điện ảnh, đồng thời tránh lấy những khó khăn trong quá trình thực hiện làm lý do bỏ qua các hạn chế. “Bối cảnh là một phần của thông tin, chứ không phải lá chắn cho tác phẩm”, Nguyễn Văn Thăng Long nhấn mạnh.

Ở chiều ngược lại, nhà làm phim cũng nên xem những đánh giá tiêu cực như một dạng dữ liệu tiếp nhận. Khi bộ phim đã bước vào không gian công chúng, ê-kíp có quyền không đồng tình với một số ý kiến nhưng không thể kiểm soát hoàn toàn cách khán giả diễn giải.

“Phản ứng khôn ngoan đầu tiên là tách nội dung phản biện khỏi giọng điệu. Có những review dùng lời lẽ khó chịu nhưng vẫn nêu ra vấn đề đáng suy nghĩ về nhịp phim, kịch bản, diễn xuất hoặc định vị thể loại. Ngược lại, có những bài rất nhẹ nhàng nhưng hoàn toàn rỗng về chuyên môn. Điều quan trọng là nhận diện phần phản hồi có thể học hỏi”, ông phân tích.

Theo chuyên gia, khó khăn trong quá trình sản xuất có thể là dữ kiện để nhìn nhận một bộ phim, nhưng không nên trở thành lý do để miễn trừ những điểm yếu của tác phẩm.

Ê-kíp cũng không nên vội phản ứng khi còn đang bức xúc, càng không nên đôi co trực tiếp với người đưa ra ý kiến trái chiều. Thay vì chỉ chú ý tới những video có lượt xem lớn hay phản ứng gay gắt nhất, người làm phim có thể quan tâm nhiều hơn đến những vấn đề được nhiều nguồn độc lập cùng chỉ ra. Khi một hạn chế lặp lại trong các phản hồi, đó có thể là tín hiệu đáng xem xét cho những dự án sau.

“Điện ảnh cần bản lĩnh tác giả và không phải tác phẩm nào cũng được tạo ra để làm hài lòng số đông. Nhưng bản lĩnh khác với thái độ khước từ mọi phê bình”, ông nhận định.

Diễn viên trẻ nổi bật hiện nay là ai? Trang Complex vừa công bố danh sách bình chọn 26 diễn viên trẻ xuất sắc Hollywood hiện nay. Jenna Ortega, Jacob Elordi và Sydney Sweeney đều góp mặt. 41:2467 hôm qua

Johnny Trí Nguyễn: 'Tôi rất bực Tuấn Trần' Nam diễn viên từng bực vì Tuấn Trần đắt show, bận rộn, nhất là khoảng thời gian cần huấn luyện cho phim "Hộ linh tráng sĩ". 06:03 4/9/2026

Rạp Việt không có cảnh chen chúc, đông nghịt dịp 2/9 Rạp Việt vẫn duy trì không khí nhộn nhịp trong dịp lễ 2/9, nhất là các suất tối và cinetour. Tuy nhiên, sức mua chưa bùng nổ, nhiều thời điểm rạp khá vắng. 06:03 2/9/2026