Trong nhịp sống đô thị, có những con người xuất hiện mỗi ngày nhưng hiếm khi được nhìn kỹ. Đó có thể là nữ shipper vội vã chạy xe qua những con phố, người bảo vệ đứng hàng giờ trước cổng khu dân cư hay những người trưởng thành đang lặng lẽ xoay xở với công việc, gia đình và cha mẹ già. Họ đều quen thuộc trong đời sống, nhưng những câu chuyện phía sau lại ít khi được kể.
Ba cuốn Thế giới của một nữ Shipper của Vương Vãn, Người lạ trước cổng của Hà Mạt Bì và Chúng ta nơi lưng chừng đời của Trương Mạn Quyên cùng hướng sự chú ý đến những lát cắt như vậy. Mỗi tác phẩm chọn một nhóm người và một hoàn cảnh khác nhau, từ lao động mưu sinh nơi đô thị đến những khoảng cách xã hội và tâm thế của con người khi bước vào tuổi trung niên.
Điểm gặp nhau của các cuốn sách nằm ở cách tiếp cận những vấn đề lớn từ những câu chuyện rất đời thường. Qua công việc, các mối quan hệ và những lựa chọn tưởng như nhỏ bé, các tác giả đặt ra câu hỏi về giá trị của lao động, vị trí của mỗi người trong thành phố và cách con người tìm kiếm một đời sống có ý nghĩa hơn.
Thế giới của một nữ Shipper - Vương Vãn
Thế giới của một nữ Shipper theo chân Vương Vãn, một phụ nữ ngoài 30 tuổi đến từ tỉnh lẻ, đã ly hôn và từng trải qua nhiều công việc trong những năm tháng bôn ba ở Bắc Kinh (Trung Quốc). Sau nhiều lần tìm kiếm một công việc phù hợp để mưu sinh, cô bước vào nghề giao đồ ăn. Ban đầu chỉ xem đây là một cách kiếm sống, Vương Vãn dần gắn bó với công việc và bắt đầu ghi lại những ngày tháng của mình trên đường phố.
 |
| Cuốn Thế giới của một nữ Shipper của tác giả Vương Vãn (NXB Công Thương, 2026). Ảnh: Rubik Books. |
Đó là những câu chuyện rất đỗi đời thường, xoay quanh việc giành đơn, chờ đồ ăn, chạy xe giữa những con phố đông đúc hay tìm cách giao hàng đúng giờ. Trong hành trình ấy, cô gặp đủ kiểu người, từ khách hàng, nhân viên nhà hàng, bảo vệ cho đến những shipper khác. Mỗi cuộc gặp, mỗi tình huống nhỏ đều góp thêm một mảnh ghép vào bức tranh về cuộc sống của những người đang ngày ngày tất bật mưu sinh ở Bắc Kinh.
Qua câu chuyện của một nữ shipper, cuốn sách đưa người đọc đến gần hơn với những con người vốn rất quen thuộc trong đời sống nhưng thường chỉ được nhìn thấy thoáng qua. Họ xuất hiện trước cửa nhà với một túi đồ ăn trên tay, ngồi chờ bên ngoài những quán ăn hay vội vã trên đường để kịp giao một đơn hàng. Phía sau những chuyến giao hàng ấy là những câu chuyện riêng, những lựa chọn và mong muốn rất bình thường về một cuộc sống ổn định hơn.
Vương Vãn cũng kể lại những thay đổi diễn ra trong chính mình khi gắn bó với công việc này. Từ một người còn nhiều e ngại, cô dần trở nên mạnh mẽ và thẳng thắn hơn, học cách tự giải quyết những tình huống trên đường và không còn quá bận tâm đến ánh nhìn của người khác. Cô chấp nhận một phiên bản khác của mình, một nữ shipper đôi khi nóng nảy, đôi khi nói năng gai góc nhưng luôn biết mình đang cố gắng vì điều gì.
Thế giới của một nữ Shipper không đặt nặng câu chuyện về sự vất vả hay xem nghề giao đồ ăn như một biểu tượng của gian nan. Đó đơn giản là câu chuyện về một người phụ nữ đã chọn một công việc để sống, rồi dần tìm thấy sự tự tin và một chỗ đứng cho mình trong công việc ấy.
Qua hành trình của Vương Vãn và những người cô gặp, tác phẩm gợi ra một cách nhìn nhẹ nhàng rằng giá trị của một người không nằm ở cái tên của nghề nghiệp, mà ở cách họ sống và làm công việc của mình mỗi ngày.
Người lạ trước cổng - Hà Mạt Bì
Trong đời sống đô thị, những người bảo vệ có lẽ là một trong những gương mặt quen thuộc nhất nhưng cũng dễ bị bỏ qua nhất. Họ đứng trước cổng khu dân cư, văn phòng, trung tâm thương mại, mở cửa, kiểm tra người ra vào và giữ gìn sự bình yên cho một không gian mà nhiều người xem là nhà. Thế nhưng khi một ca trực kết thúc, một người bảo vệ rời đi hay được thay thế, cuộc sống của họ dường như cũng nhanh chóng biến mất khỏi sự chú ý của những cư dân nơi ấy.
 |
| Cuốn Người lạ trước cổng của tác giả Hà Mạt Bì (NXB Công Thương, 2026). Ảnh: Rubik Books. |
Người lạ trước cổng của Hà Mạt Bì bắt đầu từ những con người như vậy để nhìn vào một khía cạnh ít được để ý của đời sống đô thị Trung Quốc. Phần lớn họ là những lao động ngoại tỉnh rời quê lên thành phố, tìm kiếm một công việc đủ để trang trải cuộc sống.
Bảo vệ, giao hàng, quét dọn hay giúp việc có thể giúp họ ở lại thành phố, nhưng cũng khiến họ luôn đứng ở một khoảng cách nhất định với những cư dân có điều kiện và vị thế ổn định hơn.
Điều đáng chú ý trong cuốn sách là cách tác giả quan sát mối quan hệ đầy mâu thuẫn giữa cư dân đô thị và những người bảo vệ. Họ được tin cậy để trông coi tài sản và không gian sống, nhưng đồng thời cũng thường bị nhìn bằng ánh mắt dè chừng. Đằng sau cánh cổng được bảo vệ cẩn thận là những khoảng cách về thu nhập, địa vị, nơi ở và cả cảm giác thuộc về thành phố.
Với nền tảng nghiên cứu về nhân học, an ninh không gian, tội phạm đô thị và nỗi sợ, Hà Mạt Bì đưa những câu chuyện đời thường ấy vào một bức tranh rộng hơn về xã hội.
Cuốn sách không nặng về lý thuyết mà dẫn người đọc đi từ những con người cụ thể để suy ngẫm về cảm giác bất an, khoảng cách giữa các tầng lớp và cách một thành phố nhìn những người đang âm thầm giữ cho nó vận hành mỗi ngày.
Chúng ta nơi lưng chừng đời - Trương Mạn Quyên
Chúng ta nơi lưng chừng đời của tác giả Trương Mạn Quyên là tập hợp những câu chuyện và suy ngẫm dành cho những người đang bước vào tuổi trung niên, khi cuộc sống bắt đầu đặt lên vai mỗi người nhiều trách nhiệm hơn, đồng thời cũng khiến họ nhìn lại những điều đã qua.
Qua những trải nghiệm của chính mình, tác giả viết về việc chăm sóc cha mẹ già, những mất mát, nuối tiếc, những mối quan hệ và những điều từng bỏ lỡ trong hành trình trưởng thành.
 |
| Cuốn Chúng ta nơi lưng chừng đời của tác giả Trương Mạn Quyên (NXB Phụ nữ Việt Nam, 2026). Ảnh: Rubik Books. |
Điểm đáng chú ý của cuốn sách nằm ở cách Trương Mạn Quyên nhìn tuổi trung niên không đơn thuần là quãng đời của sự mệt mỏi và gánh nặng. Đây cũng có thể là thời điểm con người hiểu mình hơn, biết điều gì thực sự quan trọng và dần thoát khỏi nhu cầu phải làm hài lòng tất cả mọi người. Khi đã trải qua đủ những được mất, người trưởng thành có thể nhìn lại những lựa chọn của mình với sự bình thản hơn, đồng thời cho phép bản thân theo đuổi những mong muốn từng bị trì hoãn.
Tác phẩm vì thế không né tránh những áp lực thường đi cùng tuổi trung niên, đặc biệt là trách nhiệm chăm sóc gia đình và cha mẹ già. Nhưng thay vì biến những trải nghiệm ấy thành câu chuyện về sự hy sinh, tác giả dành nhiều khoảng trống để nói về quyền được sống cho chính mình, được chấp nhận những thiếu sót và tiếp tục thực hiện những điều còn dang dở.
Sinh năm 1961, Trương Mạn Quyên là nhà văn Đài Loan (Trung Quốc), từng giảng dạy Văn học Trung Quốc tại Đại học Đông Ngô ở Đài Bắc. Với lối viết nhẹ nhàng và giàu suy tư, bà đưa những câu chuyện đời thường thành những chiêm nghiệm gần gũi về quá trình trưởng thành.
Chúng ta nơi lưng chừng đời vì thế giống một cuộc trò chuyện dành cho những người đang ở giữa chặng đường cuộc đời, nơi họ có thể nhìn lại những gì đã qua và nhận ra rằng trưởng thành không đồng nghĩa với việc phải từ bỏ những mong muốn của chính mình.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
