Gen Z từng bị gắn với nhiều thay đổi trong văn hóa đại chúng, từ việc khai tử quần skinny jeans đến phản đối kiểu tóc rẽ ngôi lệch của thế hệ Millennials. Họ thậm chí cho rằng dùng emoji (biểu tượng) khóc để thể hiện tiếng cười là lỗi thời.
Tuy nhiên, điều gây bất ngờ là thế hệ sinh từ năm 1997 đến 2012 đang tích cực ủng hộ việc đọc sách. Đáng chú ý, họ không chỉ đọc sách điện tử mà còn đặc biệt yêu thích sách giấy, theo The Daily News.
Năm 2023, 669 triệu cuốn sách giấy được bán tại Anh - mức cao nhất từng được ghi nhận. Nghiên cứu của Nielsen BookData do The Guardian dẫn lại cho thấy sách in là lựa chọn được Gen Z ưu tiên, chiếm 80% lượng sách họ mua trong giai đoạn 11/2021-11/2022.
Các thư viện cũng ghi nhận lượng người dùng Gen Z tăng lên. Họ tìm đến những không gian yên tĩnh này thay vì các quán cà phê ồn ào. Tại Anh, số lượt người trực tiếp đến thư viện tăng 71%.
Không chỉ đọc sách tình cảm
Trên BookTok, một nhánh của TikTok dành cho những người yêu sách, các tiểu thuyết viễn tưởng và tình cảm của những tác giả như Colleen Hoover thường xuyên đứng đầu bảng xếp hạng. Tuy nhiên, phạm vi đọc của Gen Z rộng hơn nhiều.
 |
| Người mẫu Kendall Jenner nhiều lần được bắt gặp đi mua hoặc đọc sách trong đời sống. Ảnh: INFphoto.com. |
“Không gian sách của Gen Z đặc biệt đa dạng”, Hali Brown (28 tuổi), đồng sáng lập tài khoản TikTok Books on the Bedside, chuyên về thói quen đọc của thế hệ này, nói với The Guardian.
Theo Brown, Gen Z đặc biệt yêu thích văn học, hồi ký, văn học dịch và các tác phẩm kinh điển. Bên cạnh đó, một tiểu văn hóa trong cộng đồng đọc sách Gen Z cũng hình thành với tên gọi “hot girl books” (sách dành cho cô nàng cá tính) hoặc “sad girl books” (sách dành cho những cô gái buồn). Theo Brown, nhóm sách này chủ yếu thuộc thể loại văn học và hồi ký, tập trung vào những câu chuyện về tuổi trẻ hoặc trải nghiệm làm phụ nữ.
Người mẫu Kendall Jenner từng trở thành gương mặt không chính thức của “Lit Girls’ Club”. Năm 2019, cô được chụp ảnh trên du thuyền ngoài khơi Côte d’Azur khi đang đọc Tonight I’m Someone Else (tạm dịch: Tối nay tôi là một người khác) - tuyển tập các bài luận của Chelsea Hodson về sự vật hóa và thương mại hóa cơ thể. Cuốn sách của Jenner được đánh dấu bằng hàng loạt giấy nhớ màu xanh.
Cô cũng từng được chụp bên hồ bơi ở miền Nam nước Pháp khi đọc Literally Show Me a Healthy Person (tạm dịch: Cho tôi xem một người thực sự lành lặn) của Darcie Wilder, tác phẩm nói về mất mát và lo âu, cùng tuyển tập truyện ngắn No One Belongs Here More Than You (tạm dịch: Chẳng ai thuộc về nơi này hơn bạn) của Miranda July. Sau khi những bức ảnh được đăng tải, cả sách của Hodson và Wilder đều bán hết trên Amazon trong vòng 24 giờ.
Đọc sách để thoát khỏi ‘tiếng ồn’ số
Abigail Bergstrom, nhà văn kiêm đại diện văn học, cho rằng Gen Z có xu hướng tìm đến văn học giả tưởng và tình cảm để thoát khỏi thực tế. Tuy nhiên, cô cảnh báo không nên đơn giản hóa rằng thế hệ này trở thành những người chỉ đọc các tác phẩm nhẹ nhàng.
“Với sự quá tải và tiếng ồn của một thế giới kỹ thuật số như miền Tây hoang dã, họ cũng đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn, đặc biệt về chuyên môn và uy tín của tác giả trong lĩnh vực họ viết”, Bergstrom nói với The Guardian.
 |
| Jacob Elordi mang theo sách trong hành trình di chuyển, thể hiện sở thích với sách giấy. Ảnh: Backgrid. |
Xu hướng đọc sách cũng không chỉ dành cho phụ nữ trẻ. Ca sĩ Harry Styles từng được bắt gặp mang theo sách của Joan Didion. Trong khi đó, thói quen đọc của 2 diễn viên Timothée Chalamet và Jacob Elordi giúp họ được đặt biệt danh “Brontë Bros”.
Chalamet từng nhắc đến Crime and Punishment (Tội ác và hình phạt) của Fyodor Dostoevsky là một trong những cuốn sách yêu thích. Tháng 10 năm ngoái, Elordi cũng được chụp ảnh mang theo Prima Facie (Bằng chứng đầu tiên), tiểu thuyết dựa trên vở kịch của Suzie Miller, khai thác vấn đề tấn công tình dục và hệ thống pháp luật.
Sau những bức ảnh của Jenner và Elordi, nhiều cuộc tranh luận trực tuyến nổ ra về việc liệu thời đại “đọc sách để thể hiện” bắt đầu. Các tài khoản meme (ảnh chế hài hước) cũng thường xuyên chế giễu những người đọc sách của Fitzcarraldo Editions - nhà xuất bản độc lập nổi tiếng với những cuốn sách có bìa màu xanh Yves Klein gần như giống nhau.
Brown không đồng tình với cách nhìn này. Cô cho rằng việc những người nổi tiếng hoặc có ngoại hình nổi bật đọc sách không nên trở thành lý do để phủ nhận sự quan tâm của họ với văn chương. Các câu lạc bộ sách chỉ ra rằng họ muốn khám phá những tác phẩm này với một cộng đồng có chung sở thích.
Gen Z trên thế giới đang gia tăng việc đọc sách với xu hướng khác biệt theo khu vực. Tại Mỹ và Anh, giới trẻ ưu tiên sách in, đưa doanh số sách in lên mức cao kỷ lục trong thế kỷ 21, với tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên ngày càng được yêu thích. Ngược lại, tại Trung Quốc, sách điện tử và sách nói chiếm ưu thế nhờ tính tiện lợi, khiến thế hệ Z trở thành lực lượng chính thúc đẩy công nghiệp sách số, với trung bình 28 cuốn sách số được đọc mỗi năm.
Bình luận