Tết này, bạn có về quê không? Đã bao lâu rồi, bạn chưa được về nhà đoàn tụ với gia đình, họ hàng thân thuộc? Với tôi, thời gian ấy là hai năm.

Như phần lớn người trẻ ở quê, tôi lên thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội việc làm. Dù muốn dù không, cuộc sống hay cuốn người ta miết mải theo những vòng quay của cơm áo gạo tiền. Những lần về quê mỗi ngày một ít hơn vì bận; những cuộc gọi về gia đình cũng trở lên thưa thớt hơn, cũng vì bận. Với tôi, hai năm qua không về quê ăn Tết còn vì e ngại dịch bệnh, nên phương án ai ở đâu ở yên đó được tôi áp dụng triệt để.

Nhưng bên trong tôi, một bản ngã mang hình hài quê nhà liên tục "gào thét", đòi được kết nối trở lại với cội rễ. Mà ở quê, mọi người cũng giục năm nay nhất định phải về. Bố mẹ bảo dù tôi có sắm sửa, biếu tiền đầy đủ đến mấy, Tết của ông bà vẫn "tẻ ngắt, chả thấy có gì vui. Tết là để gặp người, chứ có phải gặp của đâu!".

Năm nay, tôi nhất định phải về quê ăn Tết. Cả năm làm việc vất vả, Tết như là “chiếu nghỉ” để mọi người tạm gác lại công việc, nghỉ ngơi, tổng kết lại năm cũ và vạch ra kế hoạch cho năm mới. Tết cũng là cái cớ để nỗi nhớ nhà, nhớ quê chúng ta đã nén suốt cả năm bận rộn, nay được bung tỏa, vỗ về.

Với một anh công nhân lương ba cọc ba đồng, một chị lao công phải tằn tiện ba tháng trời mới đủ tiền mua vé tàu về quê ăn Tết; hay những đứa trẻ thành phố cả năm chỉ được thấy mặt ông nội, tiếng bà ngoại qua video call, còn thời điểm nào phù hợp hơn để quay lại với quê hương, gia đình, như Tết?

Ngồi lên kế hoạch, sửa soạn sắm Tết, tôi mới chợt nhận ra những ngày giáp Tết ai ai cũng bận, cũng đầy ắp lo toan. Nhưng đó là sự bận rộn dễ chịu, là háo hức lo toan cho một mùa Tết đủ đầy.

Mỗi người có một kiểu sắm sửa, chuẩn bị khác nhau cho Tết. Riêng tôi, từ đầu tháng Chạp, đã nhẩm tính mua đồ lễ cho đủ đầy các ngày, từ khi cúng ông Công, ông Táo đến hoá vàng, hạ cây nêu, rồi nghĩ quà cáp cho họ hàng, người thân, từ ông Ba, thím Bảy, nhẩm tính năm nay "quân số" lũ trẻ con tăng thêm bao nhiêu… Tất cả sẽ cùng tôi theo chuyến xe hồi hương trước 23 tháng Chạp.

Còn các bà các cô hàng xóm chung quanh nơi tôi sống, kiểu gì họ cũng phải ra chợ hay tạp hóa, tự tay nâng lên đặt xuống món này món kia mới chịu. Cái thời điểm tháng Chạp đến là vui, vì họ sẽ rôm rả nói mãi về việc sắm sửa, về nhà soạn đồ, nhẩm nhẩm lại thấy thiếu cái này cái khác, lại chạy ào ra mua, tiện thể dông dài thêm đôi câu với người bán.

Hội bạn tôi, cuối năm chạy deadline chóng mặt, luôn miệng nói chuẩn bị sắm sửa, quà cáp cho Tết vất vả. Chẳng có thời gian và sức lực để ngày ba lượt chọn đồ, họ chọn cách lên danh sách tỉ mỉ, đặt mua siêu thị hay sàn thương mại điện tử rồi đặt ship tận nơi. Nhưng cái quãng thời gian rộn ràng trước đó, lúc họ tính xem mua gì, giản tiện cái gì, cái gì không thể thiếu… thì cũng náo nhiệt chẳng kém ai.

Hóa ra, chính những bận rộn, quay cuồng, tất tả, ngược xuôi để sắm sửa, chính việc nhớ đến người thân để sát lại gần nhau, để trân trọng, nâng niu, thắt chặt những mối quan hệ thân tình, ấy mới là Tết. Chính cái chộn rộn của người đi sắm sửa, cái nôn nao của trẻ con, cái khấp khởi của người già chờ con cháu về đoàn tụ, ấy mới là Tết.

Chạm vào mấy phong bao lì xì, tôi mường tượng ra tiếng ồn ã của đám trẻ con từ đầu xóm đến cuối xóm, đi ra đi vô trong buồng, ngước mắt nhìn lên mắc áo treo bộ đồ mới toe mà đến đêm giao thừa chúng mới được mặc.

Nhắm mắt lại hít một hơi khí lạnh thật sâu, tôi lại mường tượng ra những đêm trừ tịch, tắm nước lá mùi già. Ở quê tôi, chẳng cứ nhà giàu hay nghèo, ngày cuối năm, nhà nào cũng phải nấu một nồi nước thơm thật to để cùng tắm cho trôi đi những bụi bặm của năm cũ, trở thành một con người sạch sẽ và thanh tịnh khi năm mới sang.

Rồi khoảnh khắc chuẩn bị cúng giao thừa, mỗi người một chân một tay, người luộc gà, người bóc bánh, người cao tuổi rầm rì khấn vái, dặn con cháu cẩn thận không thì “dông” cả năm. Sau khi hạ lễ, các cụ sẽ trầm ngâm kiểm chân, dự đoán năm mới sẽ giữ của hay tán của.

Cả nhà quây quầy bên nhau thụ lộc, người xé gà, người bốc xôi, người ăn miếng dưa hấu, bật lon Coca-Cola uống cho đỏ, coi như lấy hên đầu năm.

Bận rộn là thế nhưng ngập trong tâm thức là cảm giác hạnh phúc, cả nhà ôn lại một năm đã đi qua, hỏi han sức khỏe và công việc của những người xa quê mới về, chọc ghẹo nhau dăm câu, tiếng nói cười rộn rã không ngớt.

Có lẽ Tết năm nay sẽ đặc biệt hơn những Tết xưa một chút, khi cơn bão mang tên đại dịch Covid-19 càn quét qua mọi vùng miền, tấn công nhiều gia đình và để lại hậu quả theo những cách khác nhau. Có ai đó đã phải chia biệt người thân. Có ai đó đã hao mòn kinh tế sau những ngày mất việc. Có ai đó đã mang theo cả những âu lo về tương lai khi Tết cận kề…

Năm nay là Tết đầu tiên của giai đoạn bình thường mới, ít nhiều có thể có những điều chỉnh, thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh mới. Có thể lắm, người ta sẽ hạn chế cỗ bàn linh đình, hạn chế chuyện trà nước, uống rượu ở nhà nhau. Có thể lắm, người ta ra đình chùa đi lễ, trên tay là nhang đèn mâm cúng vẫn không quên khẩu trang và xịt khuẩn cho đủ 5K…

Những lời chúc tụng tốt đẹp nhất của Tết cũ nào là vạn sự hanh thông, tiền vào như nước, là những điều thật lớn, thật nhiều. Còn Tết nay, có thể người ta chỉ cần chúc nhau sức khỏe, bình an, chỉ cần ở bên gia đình, là Tết này viên mãn diệu kỳ.

Trong thẳm sâu, tôi tin là tinh thần Tết vẫn hiện diện. Vì Tết vốn dĩ là một thời khắc rất kỳ diệu, là khi con người gắn kết, cùng nhau chia sẻ những khoảnh khắc hiện tại tuyệt vời và hy vọng vào một năm mới thành công hơn. Vì Tết là cảm giác quây quần, sum họp của cả gia đình trong những ngày chuyển giao thời khắc, giao thoa đất trời.

Vì Tết, thực ra đâu cần phải mâm cao cỗ đầy, bánh kẹo xịn, hoa đẹp, xe sang, trang hoàng rực rỡ. Tết là khi ở đó có đủ gia đình, có thể nhìn thấy ông bà, bố mẹ và anh chị vẫn khỏe mạnh, có thể cụng ly chúc sức khỏe mọi người, có thể chờ đón khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng, có thể cùng cả nhà đi hái lộc đầu năm.

Vì cứ về nhà, có người thân ở cạnh, được cùng nhau gắn kết - sẻ chia - hy vọng, thì Tết ấy chính là Tết kỳ diệu!