Tôi đi... triệt sản

Một số phường, xã vì muốn chạy theo chỉ tiêu mà bất chấp mọi quy định, và để triệt sản, có nơi còn có hiện tượng người môi giới và “cò” ăn chặn tiền hỗ trợ.

Bà H. đang tiếp phóng viên trước Bệnh viện quận 4. (Ảnh: Trần Lập)

Triệt sản là một biện pháp kế hoạch hóa gia đình được ngành y tế thực hiện với các gia đình đông con trên nguyên tắc tự nguyện. Tuy nhiên, một số phường, xã do chạy theo chỉ tiêu hoặc bệnh thành tích mà bất chấp những quy định gây ảnh hưởng đến chủ trương kế hoạch hóa gia đình và phát sinh những hệ lụy... Chưa kể đến hiện tượng người môi giới và “cò” ăn chặn tiền hỗ trợ.

Triệt sản để... lãnh thưởng

Cán bộ phụ trách dân số-gia đình và trẻ em của phường khi nghe tôi trình bày là đã có hai con, xin triệt sản thì chẳng cần xác minh mà liền bảo tôi đến bệnh viện triệt sản, sau đó mang giấy xác nhận về phường nhận tiền hỗ trợ. Tôi đến Bệnh viện quận 3 và gặp nhân viên y tế tên M. tại phòng tư vấn khoa Kế hoạch hóa gia đình. Sau khi hỏi han vài câu và giải thích kỹ thuật cắt và thắt ống dẫn tinh cũng như cảnh báo triệt sản là khó có khả năng “gây giống”, bà M. yêu cầu tôi viết giấy tự nguyện triệt sản và cam đoan chấp nhận phẫu thuật. Sau đó, bà M. dặn tôi: “Về nhà ghi đầy đủ các thông tin vào giấy, phôtô thêm chứng minh nhân dân rồi hôm sau đến triệt sản”.

Tôi đến Trạm y tế phường 24, quận Bình Thạnh, được nhân viên y tế tên H. đưa tờ tự nguyện triệt sản và bảo về nhà phôtô thêm chứng minh nhân dân và hộ khẩu rồi đến triệt sản. Mặc dù tôi không ghi tên vợ vào tờ tự nguyện mà ký luôn một tên khác, đưa nhân viên y tế trung tâm “duyệt”. Chẳng hỏi han nhiều, cô nhân viên y tế bảo tôi vào phòng sản phụ để bác sĩ khám sơ bộ và thử máu trước khi lên bàn mổ.

Cần tiền giải quyết cơn nghiện: Triệt!

Chẳng những bệnh viện tuyến quận, huyện thực hiện đơn giản thủ tục triệt sản mà ngay cả Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TP.HCM cũng thế. Trong vai người muốn triệt sản, tôi được bà A. - nhân viên phòng tư vấn đưa giấy tự nguyện triệt sản và bảo phôtô thêm chứng minh nhân dân rồi hẹn sáng hôm sau đến. Tôi trở lại như đã hẹn, nhìn thấy đủ chữ ký của tôi và vợ (do tôi giả mạo), bà A. ghi tên vào quyển sổ rồi bảo lên lầu một khám sức khỏe tổng quát, sau đó phẫu thuật.

Bộ Y tế chỉ có hướng dẫn chuẩn quốc gia về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (ban hành năm 2003), trong đó chỉ yêu cầu nơi thực hiện triệt sản tìm hiểu người triệt sản đã có đủ số con mong muốn và có đơn xin tình nguyện triệt sản hay chưa... Nhiều cơ quan y tế thấy đầy đủ chữ ký của hai vợ chồng trong đơn thì triệt mà không cần xác minh chữ ký đó có đúng là của vợ hoặc chồng người triệt sản.

Bởi vậy có không ít ông hoặc bà vợ giả chữ ký của vợ hoặc chồng để triệt sản. Thậm chí có người chưa lập gia đình cũng lên nằm bàn mổ để sau đó nhận tiền bồi dưỡng về giải quyết... cơn nghiện. Theo một bác sĩ, nếu thủ tục quá chặt chẽ thì sẽ tạo tâm lý cho người triệt sản, ảnh hưởng đến chương trình kế hoạch hóa gia đình. Nơi phẫu thuật có thể xin lỗi hoặc rút kinh nghiệm nếu phát hiện không phải chữ ký của vợ hoặc chồng của người triệt sản.

Triệt cũng chạy theo chỉ tiêu

Lấy lý do ngại đăng ký ở địa phương vì sợ nhiều người biết nên tôi đến khoa Sản Trung tâm Y tế dự phòng quận 10 nhờ giúp đỡ. Sau khi nghe tôi trình bày, bác sĩ O. nói: “Em ở quận 12, muốn triệt sản ở quận 10 thì buộc phải có giấy đăng ký tạm trú. Em về phôtô giấy chứng minh nhân dân, còn lại để chị lo”. Hôm sau, lúc tôi đến, bà O. chìa ra đơn xác nhận tạm vắng của một phường trong quận và gọi chị L. dẫn tôi đến Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TP.HCM để triệt sản. Trên đường đi, chị L. cho biết: “Hiện phường còn thiếu chỉ tiêu nên biết anh có nguyện vọng thì bác sĩ O. bổ sung vào danh sách tạm trú tại phường để phường hoàn thành chỉ tiêu”.

Cũng với lý do ngại ngùng khi triệt ở nơi thường trú, tôi tìm đến UBND phường Tây Thạnh (Tân Phú) và nhờ bà H. - phụ trách dân số-gia đình và trẻ em giúp đỡ. Bà H. bảo: “Em yên tâm, giấy tạm trú và thủ tục để chị lo”. Hôm sau, bà H. đưa tôi tờ tự nguyện triệt sản và đơn xác nhận tạm trú đã được chứng thực rồi bảo tôi đến Bệnh viện Tân Phú để triệt sản.

Đơn tự nguyện triệt sản và giấy xác nhận tạm trú. (Ảnh: Trần Lập)

Tương tự, khi tôi gõ cửa các phường khác xin “chạy chỗ”, người phụ trách dân số-gia đình và trẻ em tận tình giúp xác nhận tạm trú tại phường để phường đạt chỉ tiêu... triệt sản.

Hiện trong tay tôi còn giữ xấp đơn xác nhận tạm trú ở nhiều nơi, có dấu mộc hẳn hòi. Điều đáng nói là đơn xác nhận tạm trú dài hạn không do tôi viết và ký tên! Còn địa chỉ tạm trú nếu biết tọa lạc ở đâu..., tôi chết liền!

Bà Tô Kim Hoa - Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết: “Tôi thật bất ngờ khi nghe địa phương đứng ra làm đơn xác nhận tạm trú cho người triệt sản để lấy chỉ tiêu. Ngay việc giả mạo chữ ký của người triệt sản cũng là hành vi vi phạm pháp luật. Chúng tôi sẽ phối hợp với cơ quan chức năng tổ chức kiểm tra và có hình thức xử lý đúng quy định”.

Đối mặt với “cò” triệt sản

Trong những ngày đi thực tế tìm tư liệu viết bài, tôi phát hiện có trường hợp khó khăn, muốn triệt sản để nhận tiền hỗ trợ. Từ thực trạng này đã xuất hiện người môi giới và “cò” triệt sản.

Sáng 18-7, với vẻ mặt đau khổ vì không có tiền đóng viện phí cho vợ, tôi thất thểu đến Bệnh viện Quận 4 kể với cánh xe ôm, đồng thời nói muốn vào bệnh viện triệt sản. Một người mập mạp sốt sắng móc điện thoại gọi cho ai đó rồi bảo tôi ngồi chờ. Chừng mười phút thì xuất hiện một phụ nữ tên H. tiến đến hỏi tôi nơi cư ngụ. Nghe tôi trả lời quận 12, bà bảo: “Khác tuyến phải đóng phí dịch vụ 100.000 đồng”.

Tôi nói đang cần tiền, xin bà giúp. Bà H. tỏ vẻ thông cảm: “Khi nào nhận tiền hỗ trợ 300.000 đồng thì trừ lại”. Bà H. dẫn tôi đến khoa Sản, bảo tôi và một thanh niên ngồi chờ bên ngoài. Ngồi cạnh anh ta, tôi ngờ mình đang bị giám sát nên không khỏi không lo lắng. Tôi gợi chuyện và biết được anh thanh niên là người nhà của bà H. Lát sau, bà H. bước ra hỏi tên và nghề nghiệp vợ tôi rồi vào trong. Tôi vào theo thì thấy bà vừa khai vào tờ tự nguyện triệt sản vừa trao đổi với một nhân viên y tế không mang bảng tên. Được biết ngoài số tiền TP hỗ trợ 450.000 đồng/ca, người triệt sản còn được cơ quan y tế cơ sở bồi dưỡng 200.000 đồng. Với số tiền như thế mà bà H. chỉ trả cho người đi triệt có 300.000 đồng thì thử hỏi bà ta có ăn chặn của người khác hay không?

Theo Pháp Luật