Trước khi tới làm việc tại Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel), Nguyễn Văn Tương có công việc ổn định tại một ngân hàng thương mại. Chuyển sang Viettel là một bước ngoặt đối với Tương.

“Từ nhiệm vụ vận hành hệ thống đối tác đến tự xây dựng hạ tầng về cơ sở dữ liệu cho công ty của mình là 2 câu chuyện rất khác nhau. Đó thực sự là một cú sốc”, Nguyễn Văn Tương chia sẻ. Công việc này khiến anh có vị thế như một người làm startup.

Hệ thống hay gặp sự cố là một trong những tác nhân quan trọng khiến sức ép công việc nhân lên nhiều lần. Thế nhưng, thay vì chỉ khoanh tròn xử lý những sự cố thuộc lĩnh vực sở trường, Tương còn tham gia giải quyết nhiều vấn đề của hệ thống ở Việt Nam và cả thị trường quốc tế.

Ông Nguyễn Mạnh Hổ, Phó TGĐ tổng công ty mạng lưới Viettel chia sẻ: “Tương rất ham học hỏi và hay xung phong nhận những việc thật khó để thử thách chính mình”. Vị lãnh đạo phụ trách trực tiếp của Tương bổ sung, nhờ việc được tham gia xử lý nhiều vụ cả trong và ngoài nước, chuyên gia số một về cơ sở dữ liệu của Viettel có được những kinh nghiệm quý báu của một “bác sĩ sự cố” trong lĩnh vực CNTT.

Giữa tháng 6/2016, Viettel gặp một sự cố lớn về kỹ thuật khiến toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh với lĩnh vực bán hàng trên toàn quốc tê liệt. Theo ước tính, nếu để tình trạng này tái diễn, trung bình mỗi ngày tập đoàn sẽ bị thiệt hại khoảng hơn 200 tỷ đồng (9 tỷ đồng/giờ). “Bác sĩ sự cố” Nguyễn Văn Tương là một trong những người đầu tiên xung phong tham gia xử lý.

Anh cùng nhóm chuyên gia Viettel gồm 10 người không làm theo cách thông thường vì như vậy sẽ mất tới 3 ngày. Thay vào đó, cả nhóm khoanh vùng dữ liệu bị lỗi và sau đó khôi phục riêng từng phần. Biện pháp này giúp thời gian xử lý sự cố chỉ còn 4 giờ.

Chia sẻ về kinh nghiệm xử lý sự cố của mình, Tương cho biết sự cố càng lớn, càng gấp thì càng phải bình tĩnh: “Chỉ khi giữ được cái đầu lạnh, chúng ta mới có thể đưa ra quyết định chính xác”.

Làm việc tại Viettel từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường ĐH Bách khoa Hà Nội, cựu thủ khoa đầu vào (29,5 điểm) - Phạm Văn Khánh rất say mê với việc phát hiện ra lỗ hổng của các hệ thống lớn.

Tại Trung tâm an ninh mạng của Viettel, Khánh được “thoả thích bơi lội” trong những hệ thống CNTT lớn, phục vụ hàng chục hay thậm chí cả trăm triệu người dùng. Những lỗ hổng mà Khánh và đồng nghiệp phát hiện được đã góp phần quan trọng vào việc bảo vệ khách hàng trên không gian ảo - nơi gần như không có luật lệ, công an hay cảnh sát.

Năm 2016, Khánh đã chỉ ra 9 lỗ hổng từ hệ thống CNTT của 9 khách hàng quan trọng là bộ ban ngành, tổng công ty lớn. Nhờ đó, Viettel đã đưa ra hướng dẫn khắc phục kịp thời, góp phần bảo vệ hệ thống CNTT của tập đoàn và khách hàng.

Mai Xuân Cường, Trưởng phòng an ninh ứng dụng và hệ thống, Trung tâm An ninh mạng Viettel nhận xét: “Cậu ấy hơi rụt rè trong giao tiếp nhưng rất quyết liệt trong công việc, luôn xung phong nhận các nhiệm vụ tìm lỗ hổng khó nhất và quyết tâm làm bằng được với tinh thần của một chiến binh”. 

Ngoài công việc, Khánh rất đam mê phát hiện các lỗ hổng ở hệ thống của những tập đoàn công nghệ nổi tiếng thế giới. Mỗi ngày chàng trai này dành 3-4 tiếng ngoài giờ làm cho việc học hỏi, cập nhật tin tức, đồng thời “lặn ngụp” trong cấu phần hệ thống của những tập đoàn như Facebook, Google…

Và sau nhiều tháng mò mẫm, Khánh phát hiện ra 2 lỗ hổng zero-day tấn công thành công vào máy chủ Facebook. Đó là Zimbra - cho phép đọc email của người dùng và Oracle - chiếm quyền điều khiển server. Thành tích này được Facebook công nhận và trao thưởng 6.000 USD. Đây là trường hợp duy nhất tại Việt Nam được Facebook ghi nhận tính tới thời điểm hiện tại.

Nói về việc tìm ra 2 lỗ hổng trên, Khánh cho biết: “Mỗi ngày, khi có thời gian rảnh là mình ngồi mày mò. Sau vài tháng, bỗng một buổi tối mình chợt tìm ra vấn đề”.

Thời gian đầu lập nghiệp tại Hà Nội, Huy là nhân viên hỗ trợ kỹ thuật của một công ty chuyên bán sản phẩm công nghệ. Anh phát hiện nếu mình cho khách hàng số điện thoại di động để hỗ trợ, họ sẽ tin tưởng và yêu thích cửa hàng hơn. Khi có nhu cầu, họ hay gọi cho Huy và cậu có thể hỗ trợ bộ phận bán hàng…

Sau khi trở lại quê hương Nam Định và trở thành cộng tác viên bán hàng của Viettel, Huy luôn cố gắng “làm hết việc chứ không có hết giờ”. Bài học ở công ty trước đã giúp Huy trở thành Salesman “3 trong 1”: bán hàng, hỗ trợ kỹ thuật kiêm luôn chăm sóc khách hàng.

Khi tiếp cận khách hàng, việc đầu tiên mà Huy thực hiện chưa phải là bán mà giúp họ một việc gì đó hữu ích, không cần liên quan đến dịch vụ của mình. Có lần anh còn giúp trường tiểu học đấu miễn phí toàn bộ mạng LAN đang sử dụng dịch vụ của nhà mạng khác.

Anh Nguyễn Đức Thuận, Giám đốc Trung tâm CNTT Viettel Nam Định cho biết các vấn đề kỹ thuật, sự cố của dịch vụ đều được Huy tự tìm tòi và sau đó có thể xử lý luôn cho khách hàng mà không phải nhờ đến bộ phận công nghệ.

Sau một năm chính thức cung cấp dịch vụ, Telemor (thương hiệu của Viettel tại Đông Timor) đã trở thành nhà mạng số 1 toàn diện tại quốc đảo. Với người dân nơi đây, Telemor được gắn với từ “Tốt” nhờ phá thế độc quyền suốt nhiều năm, đem cơ hội dùng điện thoại di động đến nông thôn. Mật độ tiếp cận dịch vụ viễn thông tăng từ 33% lên 66%.

Nhưng trên mặt trận khách hàng tổ chức, đặc biệt là với cơ quan Chính phủ, Telemor rất yếu. Khởi động từ năm 2014, dù tìm nhiều biện pháp nhưng 2 năm liên tiếp sau đó Telemor không tiếp xúc và ký kết được dự án thầu nào về CNTT hay viễn thông với cơ quan Chính phủ.

Với lượng khách hàng cá nhân sắp đạt mức bão hoà, tăng trưởng mảng dự án với tổ chức là chiến lược chủ chốt cho Telemor những năm kế tiếp. Tham gia xây dựng công ty từ những ngày đầu, Mariano Moniz Goncalves - Trưởng ban khách hàng doanh nghiệp (Telemor) quyết định nhận nhiệm vụ được coi là “bất khả thi” theo một cách mới.

Đầu tiên, Moniz cùng các đồng nghiệp thu thập thông tin và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu khách hàng công phu, đi kèm chiến lược tiếp cận chuyên nghiệp, phù hợp đặc điểm địa phương. Nhờ đó, nhiều dự án lớn của Chính phủ được tiếp cận khi mới hình thành.

Cũng từ đây, không ít dự án được xây dựng thô rồi chi tiết với những tư vấn từ chuyên gia nhiều kinh nghiệm của Telemor. Nhờ tiếp cận sớm, hiểu rõ dự án, tham gia sâu vào quá trình xây dựng, Moniz và đồng nghiệp thắng nhiều dự án lớn của Chính phủ trong năm 2016.

Lê Minh Hà - nguyên Trưởng phòng Kinh doanh Telemor cho biết: “Moniz là một cầu nối thích hợp để thực hiện chiến lược ‘Nghĩ toàn cầu, hành động địa phương’. Anh là một thành viên sáng tạo, linh hoạt và thân thiện. Nhờ đó, Telemor có bước đột phá trong năm 2016 với những dự án quan trọng của Chính phủ”.

Tổng giá trị những hợp đồng với Chính phủ mà Moniz và các đồng nghiệp ký năm 2016 đã góp phần làm tăng thêm 6,5% tổng doanh thu và 2% trong doanh thu dịch vụ của Telemor năm nay. Tỉ suất lợi nhuận mang lại từ các dự án này đạt 20-25%, đóng góp 6% vào kế hoạch lợi nhuận (theo kế hoạch) năm nay của Telemor.

Giải thích việc xung phong nhận những dự án này, Moniz chia sẻ: “Trước đây, chẳng có ai nghĩ rằng, tại Đông Timor, nhà mạng lại cho khách hàng gọi miễn phí, thậm chí tặng điện thoại di động cho họ… Nhưng Telemor đã biến nó thành hiện thực và tạo ra một cuộc cách mạng lớn về viễn thông. Tôi rất tự hào về điều đó và muốn làm điều tương tự với các dự án của Chính phủ”.